Najbardziej użyteczne informacje o skutecznych i sprawdzonych substancjach.

Co to jest?

BPC-157 to krótki peptyd zbudowany z 15 aminokwasów. Najprościej można go opisać jako sygnał uruchamiający procesy naprawcze. Najczęściej interesuje osoby z problemami ścięgien, więzadeł, mięśni, przeciążeniami treningowymi, przewlekłymi urazami oraz problemami przewodu pokarmowego.

Co pokazują badania nad regeneracją?

W klasycznym badaniu przeciętego ścięgna Achillesa u szczurów obserwowano szybsze tworzenie nowej tkanki i kolagenu, większą wytrzymałość ścięgna oraz szybszy powrót funkcji kończyny w ciągu 14 dni. W badaniu z 2026 r. na przeciętym i następnie naprawionym chirurgicznie ścięgnie Achillesa porównywano BPC-157, TB-500 i ich połączenie. Wszystkie interwencje poprawiały część parametrów regeneracji; TB-500 wypadł najmocniej biomechanicznie, a połączenie nie było jednoznacznie lepsze od każdego składnika osobno. Przegląd z 2025 r. zebrał 36 badań dotyczących układu mięśniowo-szkieletowego: 35 było przedklinicznych, a jedno dotyczyło ludzi.

Jak może działać?

BPC-157 wpływa na kilka elementów procesu naprawczego jednocześnie: pomaga w tworzeniu małych naczyń krwionośnych, przemieszczaniu się komórek naprawczych, organizacji nowego kolagenu i ograniczaniu nadmiernej reakcji zapalnej. Dlatego nie jest kojarzony tylko z jednym typem urazu.

Drogi podania

1. Podskórnie – najczęstsza droga przy kontuzjach i regeneracji tkanek. 2. Doustnie – spotykane są kapsułki, tabletki oraz liofilizowany proszek przygotowany do zastosowania doustnego. Nie chodzi o picie roztworu przeznaczonego do iniekcji. Przy celach jelitowych BPC-157 bywa łączony z KPV. 3. Donosowo – zastosowanie eksperymentalne, używane głównie z myślą o mózgu i układzie nerwowym. Dane zwierzęce obejmują m.in. ochronę neuronów, niedokrwienie, pamięć, ruch i koordynację po urazach, regenerację nerwów i neurozapalenie.

Dawkowanie – praktyka użytkowników

W środowisku sportowym i research bardzo często powtarza się około 250–500 µg dziennie. Popularny wariant to 250 µg rano + 250 µg wieczorem. Spotyka się też mocniejsze protokoły 750–1000 µg dziennie. Nie ma podstaw, żeby zakładać, że wyższa ilość zawsze daje proporcjonalnie większy efekt.

Sport i profilaktyka przeciążeń

BPC-157 jest popularny nie tylko po urazie, ale również podczas bardzo ciężkich okresów treningowych, kiedy celem jest szybsza regeneracja mikrouszkodzeń i ograniczenie narastania przeciążeń. Jest to praktyka środowiska sportowego.

Połączenia

Najbardziej klasyczne połączenie to BPC-157 + TB-500. BPC-157 jest zwykle traktowany jako element bardziej ukierunkowany na proces naprawczy, a TB-500 jako szersze wsparcie regeneracji tkanek. Czasem dokładany jest GHK-Cu, gdy dodatkowym celem jest kolagen, skóra i tkanka łączna.

Tolerancja

W praktyce użytkowników BPC-157 jest zwykle opisywany jako dobrze tolerowany. Największym ograniczeniem pozostaje niewielka liczba danych klinicznych u ludzi w porównaniu z liczbą badań przedklinicznych.

Status

Amerykańska Agencja ds. Żywności i Leków (FDA) oceniła BPC-157. Eksperci doradzający FDA zagłosowali za tym, żeby amerykańskie apteki mogły przygotowywać z niego leki na receptę. BPC-157 czeka teraz na ostateczną decyzję FDA. Nie oznacza to jeszcze pełnego zatwierdzenia jako leku.

Co to jest?

TB-500 jest fragmentem związanym z tymozyną beta-4. Najczęściej kojarzony jest z regeneracją ścięgien, więzadeł, mięśni, ran i tkanek przeciążonych długim treningiem.

Jak może działać?

Najprościej: pomaga komórkom naprawczym przemieszczać się do uszkodzonego miejsca, wspiera tworzenie nowych małych naczyń krwionośnych, organizację kolagenu i ograniczanie nadmiernego stanu zapalnego.

Badanie ścięgna Achillesa

W badaniu z 2026 r. na szczurach z przeciętym i następnie chirurgicznie naprawionym ścięgnem Achillesa porównywano BPC-157, TB-500 oraz ich połączenie. Wszystkie grupy terapeutyczne poprawiały część parametrów regeneracji. TB-500 wypadł szczególnie mocno w testach biomechanicznych, a połączenie nie było jednoznacznie lepsze od każdego składnika osobno.

Jak jest używany?

Najczęściej podskórnie. W praktyce użytkowników TB-500 jest traktowany bardziej jako środek działający na cały organizm niż preparat, który musi być wstrzyknięty bezpośrednio przy urazie.

Dawkowanie – praktyka użytkowników

Bardzo często powtarza się około 4–5 mg tygodniowo, zwykle podzielone na dwie porcje po około 2–2,5 mg. Typowe okresy użytkowników to około 6–8 tygodni. To praktyka środowiska sportowego i research.

Sport i profilaktyka

TB-500 jest używany również podczas ciężkich okresów treningowych, gdy celem jest szybsza regeneracja powtarzających się mikrourazów i przeciążeń.

Połączenia

Najczęstszy stack to BPC-157 + TB-500. GHK-Cu bywa dodawany jako trzeci element, jeśli oprócz regeneracji urazu celem jest również kolagen, skóra i szerzej rozumiana tkanka łączna.

Tolerancja

W praktyce użytkowników TB-500 jest najczęściej opisywany jako dobrze tolerowany. Dane dotyczące bardzo długiego stosowania są ograniczone.

Status

W lipcu 2026 r. eksperci doradzający Amerykańskiej Agencji ds. Żywności i Leków (FDA) zagłosowali 8–6–1 za możliwością przygotowywania TB-500 przez amerykańskie apteki recepturowe. Ostateczna decyzja FDA pozostaje oczekiwana.

Co to jest?

GHK-Cu to naturalny, bardzo mały peptyd, który wiąże miedź. W organizmie działa jak sygnał naprawczy: uruchamia procesy związane z kolagenem, skórą, gojeniem i mieszkami włosowymi. Poziom GHK spada z wiekiem. Około 20. roku życia we krwi podaje się wartości rzędu około 200 ng/ml, czyli przyjmując tę wartość za 100%; około 40. roku życia można szacować około 140 ng/ml, czyli około 70%; około 60. roku życia około 80 ng/ml, czyli około 40%. Wartość dla 40 lat jest przybliżeniem pomiędzy lepiej opisanymi punktami wieku.

Skóra i kolagen

GHK-Cu jest jedną z najbardziej interesujących substancji w tej bazie pod kątem skóry. Wspiera produkcję i przebudowę kolagenu, gojenie, elastyczność i jędrność skóry. Jest stosowany przy drobnych zmarszczkach, bliznach, pogorszeniu jakości skóry i wolniejszej regeneracji tkanek.

Włosy

To jedna z najważniejszych praktycznych cech GHK-Cu. Jest stosowany w celu ograniczenia wypadania włosów, wzmocnienia mieszków włosowych oraz poprawy grubości i jakości włosa. U części osób celem jest również pobudzenie odrostu. Na włosy stosuje się go dwiema drogami: miejscowo na skórę głowy oraz ogólnoustrojowo przez iniekcje podskórne. Najwięcej bezpośrednich danych dotyczących włosów pochodzi z zastosowania miejscowego, ale w praktyce użytkowników iniekcje również są stosowane z myślą o ograniczeniu wypadania włosów i poprawie ich jakości.

Drogi podania

1. Miejscowo – krem, serum albo preparat na skórę głowy. To forma z największą liczbą danych dotyczących skóry i włosów. 2. Podskórnie – jako działanie ogólnoustrojowe. W praktyce research iniekcje są używane również wtedy, gdy jednym z głównych celów są włosy. Typowe miejsca wkłucia to brzuch kilka centymetrów od pępka, zewnętrzna część uda, biodro/górna część pośladka oraz tylna lub boczna część ramienia. Miejsca warto zmieniać.

Dawkowanie – praktyka użytkowników

W społecznościach biohakerskich i research najczęściej powtarza się około 1,5–3 mg dziennie, bardzo często około 2 mg dziennie. Stosowanie zwykle liczy się w tygodniach i miesiącach, a nie w kilku dniach. Spotyka się np. około 1,5 mg dziennie przez 8–12 tygodni, około 2 mg dziennie przez 12–16 tygodni albo około 2,5–3 mg dziennie przez 12–16 tygodni. Przy celach skóra/włosy użytkownicy często stosują GHK-Cu przez kilka miesięcy.

Iniekcje – charakterystyczna reakcja

GHK-Cu potrafi mocno piec po podaniu podskórnym. Często opisywane są zaczerwienienie, bolesność i twardy guzek utrzymujący się przez kilka dni. Większe rozcieńczenie roztworu, czyli niższe stężenie w miejscu wkłucia, często zmniejsza tę reakcję. Przy długim stosowaniu część użytkowników zwraca też uwagę na odpowiednią podaż cynku ze względu na równowagę pierwiastków.

Status

Amerykańska Agencja ds. Żywności i Leków (FDA) planuje dalszą ocenę nieiniekcyjnych form GHK-Cu przed końcem lutego 2027 r. Nominacja dotycząca formy iniekcyjnej została wycofana. GHK-Cu nie jest obecnie standardowym zatwierdzonym lekiem do zastosowań opisanych powyżej.

Co to jest?

GHK-Cu to naturalny, bardzo mały peptyd, który wiąże miedź. W organizmie działa jak sygnał naprawczy: uruchamia procesy związane z kolagenem, skórą, gojeniem i mieszkami włosowymi. Poziom GHK spada z wiekiem. Około 20. roku życia we krwi podaje się wartości rzędu około 200 ng/ml, czyli przyjmując tę wartość za 100%; około 40. roku życia można szacować około 140 ng/ml, czyli około 70%; około 60. roku życia około 80 ng/ml, czyli około 40%. Wartość dla 40 lat jest przybliżeniem pomiędzy lepiej opisanymi punktami wieku.

Skóra i kolagen

GHK-Cu jest jedną z najbardziej interesujących substancji w tej bazie pod kątem skóry. Wspiera produkcję i przebudowę kolagenu, gojenie, elastyczność i jędrność skóry. Jest stosowany przy drobnych zmarszczkach, bliznach, pogorszeniu jakości skóry i wolniejszej regeneracji tkanek.

Włosy

To jedna z najważniejszych praktycznych cech GHK-Cu. Jest stosowany w celu ograniczenia wypadania włosów, wzmocnienia mieszków włosowych oraz poprawy grubości i jakości włosa. U części osób celem jest również pobudzenie odrostu. Na włosy stosuje się go dwiema drogami: miejscowo na skórę głowy oraz ogólnoustrojowo przez iniekcje podskórne. Najwięcej bezpośrednich danych dotyczących włosów pochodzi z zastosowania miejscowego, ale w praktyce użytkowników iniekcje również są stosowane z myślą o ograniczeniu wypadania włosów i poprawie ich jakości.

Drogi podania

1. Miejscowo – krem, serum albo preparat na skórę głowy. To forma z największą liczbą danych dotyczących skóry i włosów. 2. Podskórnie – jako działanie ogólnoustrojowe. W praktyce research iniekcje są używane również wtedy, gdy jednym z głównych celów są włosy. Typowe miejsca wkłucia to brzuch kilka centymetrów od pępka, zewnętrzna część uda, biodro/górna część pośladka oraz tylna lub boczna część ramienia. Miejsca warto zmieniać.

Dawkowanie – praktyka użytkowników

W społecznościach biohakerskich i research najczęściej powtarza się około 1,5–3 mg dziennie, bardzo często około 2 mg dziennie. Stosowanie zwykle liczy się w tygodniach i miesiącach, a nie w kilku dniach. Spotyka się np. około 1,5 mg dziennie przez 8–12 tygodni, około 2 mg dziennie przez 12–16 tygodni albo około 2,5–3 mg dziennie przez 12–16 tygodni. Przy celach skóra/włosy użytkownicy często stosują GHK-Cu przez kilka miesięcy.

Iniekcje – charakterystyczna reakcja

GHK-Cu potrafi mocno piec po podaniu podskórnym. Często opisywane są zaczerwienienie, bolesność i twardy guzek utrzymujący się przez kilka dni. Większe rozcieńczenie roztworu, czyli niższe stężenie w miejscu wkłucia, często zmniejsza tę reakcję. Przy długim stosowaniu część użytkowników zwraca też uwagę na odpowiednią podaż cynku ze względu na równowagę pierwiastków.

Status

Amerykańska Agencja ds. Żywności i Leków (FDA) planuje dalszą ocenę nieiniekcyjnych form GHK-Cu przed końcem lutego 2027 r. Nominacja dotycząca formy iniekcyjnej została wycofana. GHK-Cu nie jest obecnie standardowym zatwierdzonym lekiem do zastosowań opisanych powyżej.

Co to jest?

HGH to ludzki hormon wzrostu. Naturalnie jest wydzielany przede wszystkim podczas snu. Część jego działania odbywa się bezpośrednio, a część przez IGF-1 produkowany głównie w wątrobie. W praktyce interesuje osoby szukające lepszej regeneracji, redukcji tłuszczu, poprawy skóry i tkanki łącznej oraz pełniejszej sylwetki.

Skład ciała i redukcja tłuszczu

HGH zwiększa mobilizowanie tłuszczu i może ułatwiać redukcję tkanki tłuszczowej, szczególnie w okolicy brzucha. Podstawowym warunkiem realnej redukcji tkanki tłuszczowej pozostaje jednak deficyt kaloryczny, czyli sytuacja, w której organizm zużywa więcej energii, niż dostaje z jedzenia. HGH nie zastępuje deficytu – jest dodatkowym wsparciem, które może ułatwiać mobilizację tłuszczu i przyspieszać proces redukcji. W badaniach u zdrowych dorosłych zwiększał też beztłuszczową masę ciała, ale część tego efektu wynikała z większej ilości wody, dlatego nie jest to to samo co wzrost siły i mięśni po testosteronie.

Regeneracja, skóra i ścięgna

HGH i IGF-1 wpływają na syntezę kolagenu i przebudowę tkanek. Dlatego hormon wzrostu jest kojarzony z regeneracją ścięgien i tkanki łącznej, poprawą jakości i grubości skóry oraz ogólną regeneracją po treningu. W badaniach obserwowano zwiększenie syntezy kolagenu w ścięgnach po około 14 dniach.

Włosy

IGF-1 bierze udział w biologii mieszków włosowych, dlatego część użytkowników obserwuje poprawę jakości włosów podczas stosowania HGH.

HGH + testosteron

W kulturystyce HGH i testosteron są traktowane jako środki uzupełniające się. Testosteron silniej napędza budowę mięśni i siłę, a HGH częściej dokładany jest dla redukcji tłuszczu, regeneracji, kolagenu, pełności i ogólnej kompozycji ciała.

Najczęstsze zakresy dawek w praktyce

W środowisku fitness i kulturystycznym najczęściej spotyka się kilka poziomów. Około 1–2 IU dziennie to łagodny zakres używany głównie pod regenerację, skórę i ogólne wsparcie. Około 2–4 IU dziennie to bardzo częsty zakres przy redukcji, poprawie kompozycji ciała i regeneracji. Około 4–6 IU dziennie to wyższy zakres stosowany częściej przy budowaniu masy i mocniejszym celu sylwetkowym. 6 IU i więcej dziennie to już agresywniejsza praktyka kulturystyczna, gdzie dużo częściej pojawiają się retencja wody, drętwienie dłoni i pogorszenie wrażliwości na insulinę. Około 3–4 IU dziennie jest bardzo często opisywane jako praktyczny kompromis pomiędzy kosztem, efektem i tolerancją.

Rano na czczo – redukcja i cardio

To jeden z najczęściej stosowanych wariantów przy redukcji. GH podaje się rano przy niskiej insulinie, zwykle jeszcze przed pierwszym posiłkiem. Hormon wzrostu zwiększa uwalnianie wolnych kwasów tłuszczowych do krwi, a cardio wykonane w tym okresie pomaga wykorzystać je jako paliwo. W praktyce kulturystycznej najczęściej spotyka się rozpoczęcie cardio około 30–60 minut po iniekcji. Typowe dawki używane w tym celu to najczęściej około 2–4 IU, często bliżej 2–3 IU przy codziennym stosowaniu.

Po treningu – wariant pod masę i hipertrofię

W okresie budowania masy bardzo często spotyka się podanie GH bezpośrednio po treningu albo w krótkim czasie po jego zakończeniu. Logika tego wariantu jest prosta: trening daje mocny bodziec mechaniczny, a GH jest używane w okresie, w którym organizm przechodzi w regenerację i odbudowę. W praktyce kulturystycznej najczęściej spotyka się około 4–6 IU po treningu przy mocniejszym celu hipertroficznym. Około 2–4 IU to łagodniejszy wariant dla osób, które chcą łączyć poprawę składu ciała z regeneracją bez wchodzenia w wyższe dawki.

Posiłek po treningu i węglowodany

Przy wariancie po treningu często stosuje się GH najpierw, a następnie w stosunkowo krótkim czasie posiłek potreningowy z dużą ilością białka i węglowodanów. Najczęściej spotykany praktyczny odstęp to około 20–60 minut po iniekcji. Węglowodany podnoszą insulinę i pomagają uzupełniać glikogen, dlatego taki układ jest popularny szczególnie przy budowaniu masy. Nie trzeba czekać kilku godzin z jedzeniem po podaniu GH.

Wieczorem / przed snem – regeneracja i zastosowanie ogólne

Wieczorne podanie jest popularne u osób, które używają GH głównie dla regeneracji, skóry, tkanki łącznej i ogólnego działania długoterminowego. Najczęściej spotyka się około 1–2 IU przed snem w łagodniejszych protokołach oraz około 2–4 IU w mocniejszych. Ten wariant jest prosty organizacyjnie i często wybierany przy codziennym stosowaniu.

Dzielenie dawki

Przy większej całkowitej dawce dziennej część użytkowników dzieli GH na dwa podania zamiast stosować wszystko naraz. Typowy przykład to część dawki rano na czczo i druga część po treningu albo wieczorem. Przy 4 IU dziennie spotyka się np. 2 IU rano + 2 IU po treningu. Przy 6 IU dziennie częsty wariant to 3 IU rano + 3 IU po treningu. Celem jest rozłożenie działania w ciągu dnia i często lepsza tolerancja.

Kobiety

W społecznościach fitness kobiety najczęściej stosują niższe dawki niż mężczyźni. Bardzo często spotyka się około 0,5–1 IU dziennie jako łagodny start i około 1–2 IU dziennie jako typowy zakres pod skórę, regenerację i redukcję. Około 2–3 IU dziennie to już wyższy zakres używany przez bardziej zaawansowane zawodniczki. Przy kobietach również często stosuje się rano na czczo przy redukcji albo wieczorem przy zastosowaniu regeneracyjnym.

Jak długo jest stosowany

HGH jest zwykle traktowany jako środek długoterminowy, a nie krótki cykl. Pierwsze zmiany użytkownicy opisują często po około 2–3 miesiącach. Wyraźniejsze zmiany w kompozycji ciała i regeneracji zwykle ocenia się po 3–6 miesiącach, a stosowanie przez 6–12 miesięcy lub dłużej jest w środowisku kulturystycznym bardzo częste. Schemat 5 dni stosowania / 2 dni przerwy nie jest fizjologiczną koniecznością; często jest po prostu sposobem na ograniczenie kosztów.

Najważniejsze rzeczy do kontroli

Im wyższa dawka i im dłuższe stosowanie, tym ważniejsze są glukoza na czczo, HbA1c i IGF-1. Najczęstsze problemy przy wyższych dawkach to zatrzymanie wody, opuchnięte dłonie, drętwienie palców, cieśń nadgarstka oraz pogorszenie wrażliwości na insulinę.

Skąd bierze się dzisiejszy HGH?

Od lat 50. do 1985 r. HGH pozyskiwano z przysadek mózgowych zmarłych ludzi. Nie był to hormon ze świń – zwierzęcy hormon wzrostu działa u człowieka słabo. Ten sposób zakończono po wykryciu ryzyka choroby Creutzfeldta-Jakoba. Współczesna somatropina to rekombinowany ludzki hormon wzrostu, czyli rhGH. Zmodyfikowane mikroorganizmy, często bakterie E. coli, produkują go w procesie przypominającym fermentację w bioreaktorze. Następnie hormon jest oczyszczany. Ma 191 aminokwasów i odpowiada naturalnemu ludzkiemu GH.

Status

Somatropina jest pełnoprawnym lekiem stosowanym w określonych wskazaniach medycznych.

Co to jest?

HGH to ludzki hormon wzrostu. Naturalnie jest wydzielany przede wszystkim podczas snu. Część jego działania odbywa się bezpośrednio, a część przez IGF-1 produkowany głównie w wątrobie. W praktyce interesuje osoby szukające lepszej regeneracji, redukcji tłuszczu, poprawy skóry i tkanki łącznej oraz pełniejszej sylwetki.

Skład ciała i redukcja tłuszczu

HGH zwiększa mobilizowanie tłuszczu i może ułatwiać redukcję tkanki tłuszczowej, szczególnie w okolicy brzucha. Podstawowym warunkiem realnej redukcji tkanki tłuszczowej pozostaje jednak deficyt kaloryczny, czyli sytuacja, w której organizm zużywa więcej energii, niż dostaje z jedzenia. HGH nie zastępuje deficytu – jest dodatkowym wsparciem, które może ułatwiać mobilizację tłuszczu i przyspieszać proces redukcji. W badaniach u zdrowych dorosłych zwiększał też beztłuszczową masę ciała, ale część tego efektu wynikała z większej ilości wody, dlatego nie jest to to samo co wzrost siły i mięśni po testosteronie.

Regeneracja, skóra i ścięgna

HGH i IGF-1 wpływają na syntezę kolagenu i przebudowę tkanek. Dlatego hormon wzrostu jest kojarzony z regeneracją ścięgien i tkanki łącznej, poprawą jakości i grubości skóry oraz ogólną regeneracją po treningu. W badaniach obserwowano zwiększenie syntezy kolagenu w ścięgnach po około 14 dniach.

Włosy

IGF-1 bierze udział w biologii mieszków włosowych, dlatego część użytkowników obserwuje poprawę jakości włosów podczas stosowania HGH.

HGH + testosteron

W kulturystyce HGH i testosteron są traktowane jako środki uzupełniające się. Testosteron silniej napędza budowę mięśni i siłę, a HGH częściej dokładany jest dla redukcji tłuszczu, regeneracji, kolagenu, pełności i ogólnej kompozycji ciała.

Najczęstsze zakresy dawek w praktyce

W środowisku fitness i kulturystycznym najczęściej spotyka się kilka poziomów. Około 1–2 IU dziennie to łagodny zakres używany głównie pod regenerację, skórę i ogólne wsparcie. Około 2–4 IU dziennie to bardzo częsty zakres przy redukcji, poprawie kompozycji ciała i regeneracji. Około 4–6 IU dziennie to wyższy zakres stosowany częściej przy budowaniu masy i mocniejszym celu sylwetkowym. 6 IU i więcej dziennie to już agresywniejsza praktyka kulturystyczna, gdzie dużo częściej pojawiają się retencja wody, drętwienie dłoni i pogorszenie wrażliwości na insulinę. Około 3–4 IU dziennie jest bardzo często opisywane jako praktyczny kompromis pomiędzy kosztem, efektem i tolerancją.

Rano na czczo – redukcja i cardio

To jeden z najczęściej stosowanych wariantów przy redukcji. GH podaje się rano przy niskiej insulinie, zwykle jeszcze przed pierwszym posiłkiem. Hormon wzrostu zwiększa uwalnianie wolnych kwasów tłuszczowych do krwi, a cardio wykonane w tym okresie pomaga wykorzystać je jako paliwo. W praktyce kulturystycznej najczęściej spotyka się rozpoczęcie cardio około 30–60 minut po iniekcji. Typowe dawki używane w tym celu to najczęściej około 2–4 IU, często bliżej 2–3 IU przy codziennym stosowaniu.

Po treningu – wariant pod masę i hipertrofię

W okresie budowania masy bardzo często spotyka się podanie GH bezpośrednio po treningu albo w krótkim czasie po jego zakończeniu. Logika tego wariantu jest prosta: trening daje mocny bodziec mechaniczny, a GH jest używane w okresie, w którym organizm przechodzi w regenerację i odbudowę. W praktyce kulturystycznej najczęściej spotyka się około 4–6 IU po treningu przy mocniejszym celu hipertroficznym. Około 2–4 IU to łagodniejszy wariant dla osób, które chcą łączyć poprawę składu ciała z regeneracją bez wchodzenia w wyższe dawki.

Posiłek po treningu i węglowodany

Przy wariancie po treningu często stosuje się GH najpierw, a następnie w stosunkowo krótkim czasie posiłek potreningowy z dużą ilością białka i węglowodanów. Najczęściej spotykany praktyczny odstęp to około 20–60 minut po iniekcji. Węglowodany podnoszą insulinę i pomagają uzupełniać glikogen, dlatego taki układ jest popularny szczególnie przy budowaniu masy. Nie trzeba czekać kilku godzin z jedzeniem po podaniu GH.

Wieczorem / przed snem – regeneracja i zastosowanie ogólne

Wieczorne podanie jest popularne u osób, które używają GH głównie dla regeneracji, skóry, tkanki łącznej i ogólnego działania długoterminowego. Najczęściej spotyka się około 1–2 IU przed snem w łagodniejszych protokołach oraz około 2–4 IU w mocniejszych. Ten wariant jest prosty organizacyjnie i często wybierany przy codziennym stosowaniu.

Dzielenie dawki

Przy większej całkowitej dawce dziennej część użytkowników dzieli GH na dwa podania zamiast stosować wszystko naraz. Typowy przykład to część dawki rano na czczo i druga część po treningu albo wieczorem. Przy 4 IU dziennie spotyka się np. 2 IU rano + 2 IU po treningu. Przy 6 IU dziennie częsty wariant to 3 IU rano + 3 IU po treningu. Celem jest rozłożenie działania w ciągu dnia i często lepsza tolerancja.

Kobiety

W społecznościach fitness kobiety najczęściej stosują niższe dawki niż mężczyźni. Bardzo często spotyka się około 0,5–1 IU dziennie jako łagodny start i około 1–2 IU dziennie jako typowy zakres pod skórę, regenerację i redukcję. Około 2–3 IU dziennie to już wyższy zakres używany przez bardziej zaawansowane zawodniczki. Przy kobietach również często stosuje się rano na czczo przy redukcji albo wieczorem przy zastosowaniu regeneracyjnym.

Jak długo jest stosowany

HGH jest zwykle traktowany jako środek długoterminowy, a nie krótki cykl. Pierwsze zmiany użytkownicy opisują często po około 2–3 miesiącach. Wyraźniejsze zmiany w kompozycji ciała i regeneracji zwykle ocenia się po 3–6 miesiącach, a stosowanie przez 6–12 miesięcy lub dłużej jest w środowisku kulturystycznym bardzo częste. Schemat 5 dni stosowania / 2 dni przerwy nie jest fizjologiczną koniecznością; często jest po prostu sposobem na ograniczenie kosztów.

Najważniejsze rzeczy do kontroli

Im wyższa dawka i im dłuższe stosowanie, tym ważniejsze są glukoza na czczo, HbA1c i IGF-1. Najczęstsze problemy przy wyższych dawkach to zatrzymanie wody, opuchnięte dłonie, drętwienie palców, cieśń nadgarstka oraz pogorszenie wrażliwości na insulinę.

Skąd bierze się dzisiejszy HGH?

Od lat 50. do 1985 r. HGH pozyskiwano z przysadek mózgowych zmarłych ludzi. Nie był to hormon ze świń – zwierzęcy hormon wzrostu działa u człowieka słabo. Ten sposób zakończono po wykryciu ryzyka choroby Creutzfeldta-Jakoba. Współczesna somatropina to rekombinowany ludzki hormon wzrostu, czyli rhGH. Zmodyfikowane mikroorganizmy, często bakterie E. coli, produkują go w procesie przypominającym fermentację w bioreaktorze. Następnie hormon jest oczyszczany. Ma 191 aminokwasów i odpowiada naturalnemu ludzkiemu GH.

Status

Somatropina jest pełnoprawnym lekiem stosowanym w określonych wskazaniach medycznych.

Co to jest?

MOTS-C jest peptydem pochodzącym z mitochondriów. Mitochondria to małe „elektrownie” naszych komórek. Dlatego MOTS-C interesuje osoby szukające większej energii, lepszej wydolności i sprawniejszego metabolizmu bez działania podobnego do kofeiny.

Co może dawać?

Najczęściej oczekiwane efekty to większa energia, lepsza wydolność, mniejsze zmęczenie podczas treningu, szybsza regeneracja, lepsze wykorzystanie glukozy, poprawa wrażliwości na insulinę oraz wsparcie metabolizmu i kontroli masy ciała.

Mocny przykład z badań zwierzęcych

U starych myszy po około dwóch tygodniach podawania MOTS-C zwierzęta biegały mniej więcej dwa razy dłużej i pokonywały około 2,16 razy większy dystans. Poprawiała się również część parametrów siły i ogólnej sprawności fizycznej.

Glukoza i insulina

W modelach zwierzęcych po około 7 dniach obserwowano poprawę wrażliwości na insulinę rzędu około 30%. U starych myszy odpowiedź mięśni na insulinę przesuwała się w stronę tej obserwowanej u młodszych zwierząt.

Wpływ na sylwetkę

MOTS-C może mieć znaczenie nie tylko dla energii i wydolności, ale również dla kompozycji ciała. W badaniach zwierzęcych ograniczał odkładanie tkanki tłuszczowej, zwiększał wykorzystanie kwasów tłuszczowych jako paliwa i poprawiał sposób, w jaki mięśnie korzystają z glukozy. W części eksperymentów pomagał także zachować więcej masy mięśniowej w warunkach silnego unieruchomienia oraz zwiększał beztłuszczową masę ciała. Dlatego w praktyce sportowej MOTS-C interesuje również osoby nastawione na rekompozycję sylwetki: mniej tłuszczu przy możliwie dobrym zachowaniu mięśni. Trzeba jednak zaznaczyć, że najmocniejsze dane dotyczące takiego efektu pochodzą obecnie z badań na zwierzętach; u ludzi nie ma jeszcze dobrego badania pokazującego konkretną utratę tkanki tłuszczowej lub przyrost mięśni po podawaniu MOTS-C.

Dlaczego sportowcy interesują się MOTS-C?

Podczas intensywnego wysiłku organizm sam zwiększa sygnał MOTS-C. W jednym badaniu u młodych mężczyzn po treningu jego poziom w mięśniach wzrósł około 11,9 raza, a we krwi około 1,5–1,6 raza. To sugeruje, że MOTS-C jest jednym z elementów naturalnej odpowiedzi mięśni na wysiłek i stres metaboliczny. Najważniejsza zależność dla sportowca jest jednak taka, że zewnętrzny MOTS-C w badaniach na zwierzętach zwiększał czas i dystans biegu, poprawiał wykorzystanie paliwa przez mięśnie, wrażliwość na insulinę oraz adaptację do stresu metabolicznego. Dlatego w praktyce sportowej oczekuje się przede wszystkim lepszej wydolności, mniejszego zmęczenia przy cardio, sprawniejszego wykorzystania glukozy i tłuszczu jako paliwa oraz szybszej regeneracji pomiędzy wysiłkami. Bezpośrednich badań pokazujących poprawę wyników sportowych po podaniu MOTS-C zdrowym ludziom nadal jest mało, więc największa część praktycznych obserwacji pochodzi z badań przedklinicznych i relacji użytkowników.

Kiedy stosować?

W protokołach biohakerskich MOTS-C często stosuje się rano na czczo albo przed treningiem. MOTS-C działa m.in. na mechanizm, który informuje komórki, że mają mało dostępnej energii i powinny zacząć oszczędniej nią gospodarować oraz łatwiej sięgać po zapasy. Ten „czujnik energii” w komórkach nazywa się AMPK.

Ten mechanizm działa mocniej podczas wysiłku i wtedy, gdy poziom insuliny jest niski, czyli np. na czczo. Po posiłku, szczególnie bogatym w węglowodany, insulina rośnie i część tego sygnału może zostać osłabiona. To jest główne uzasadnienie wyboru stanu na czczo albo czasu przed treningiem.

Jedzenie nie blokuje wchłaniania MOTS-C, bo przy iniekcji peptyd trafia do organizmu z pominięciem przewodu pokarmowego. Chodzi o to, że stan na czczo może tworzyć korzystniejsze warunki metaboliczne dla części jego działania.

Nie ma jednak jeszcze badania u ludzi, które bezpośrednio porównałoby MOTS-C na czczo i po posiłku, więc jest to logicznie uzasadniona praktyka, a nie udowodniona przewaga kliniczna.

Dawkowanie – praktyka użytkowników

Najczęściej powtarzający się schemat to około 5 mg 2–3 razy w tygodniu, np. poniedziałek–środa–piątek albo poniedziałek–czwartek. Drugi spotykany wariant to mniejsze dawki około 1–3 mg stosowane codziennie. Nie ma dobrego porównania pokazującego, że jeden z tych sposobów jest wyraźnie lepszy.

Jak długo?

W praktyce biohakerskiej i sportowej najczęściej spotyka się cykle około 8–12 tygodni, a następnie przerwę zwykle około 4–8 tygodni. Część osób kończy już po 6–8 tygodniach, szczególnie jeśli zauważa słabnięcie subiektywnego efektu. Najczęściej podawanym powodem przerwy jest obawa przed adaptacją organizmu i stopniowym zmniejszaniem odpowiedzi na MOTS-C oraz chęć zachowania mocniejszego działania przy kolejnym cyklu. Nie ma jednak badania u ludzi, które udowodniłoby klasyczną tolerancję albo wyznaczyło idealną długość przerwy. Dlatego 8–12 tygodni stosowania i 4–8 tygodni przerwy najlepiej traktować jako mocno utrwaloną praktykę użytkowników opartą na ostrożności i obserwacji efektu, a nie jako oficjalny medyczny protokół.

Badanie u ludzi

W 2026 r. native MOTS-C był badany w fazie 2a u około 120 osób z nadwagą lub otyłością i stanem przedcukrzycowym. Stosowano codzienne podanie podskórne przez 12 tygodni, a głównym celem była ocena wrażliwości na insulinę. Wyniki tego badania nie były jeszcze dostępne w momencie przygotowania tej karty.

Reakcje po iniekcji

MOTS-C potrafi powodować pieczenie, swędzenie, zaczerwienienie, obrzęk albo twardy guzek w miejscu wkłucia. U części użytkowników taka reakcja utrzymuje się około 2–4 dni.

Biohacking i ciężkie obciążenie organizmu

Biohacking to praktyczne eksperymentowanie ze snem, dietą, treningiem, suplementami, lekami lub peptydami w celu poprawy działania organizmu i mózgu. Biohaker to osoba, która takie rozwiązania testuje i obserwuje ich efekt. MOTS-C jest używany przez biohakerów i osoby intensywnie trenujące. Bywa też stosowany po okresach dużego obciążenia organizmu, np. po alkoholu, narkotykach, innych toksycznych substancjach albo bardzo obciążających środkach dopingujących, głównie z myślą o mitochondriach, energii i regeneracji.

Status

MOTS-C pozostaje substancją eksperymentalną. W 2026 r. uzyskał pozytywne głosowanie doradcze 7–5–2 dotyczące możliwości przygotowywania go przez amerykańskie apteki recepturowe. Ostateczna decyzja Amerykańskiej Agencji ds. Żywności i Leków (FDA) pozostaje oczekiwana.

Co to jest?

SS-31, czyli elamipretide, działa głównie na wewnętrzną błonę mitochondrium. Wiąże się z kardiolipiną – ważnym składnikiem tej błony – i pomaga ustabilizować miejsce, w którym komórka produkuje energię. Najprościej: pomaga uszkodzonym albo przeciążonym mitochondriom pracować sprawniej.

Co może dawać?

Najczęściej interesujące obszary to energia komórkowa, zmęczenie, wydolność, mięśnie, regeneracja, serce, odporność organizmu na przeciążenie oraz pogarszanie się sprawności związane z wiekiem.

Badanie starszych osób

U osób w wieku około 60–85 lat pojedyncza dawka elamipretide poprawiła zdolność mitochondriów mięśni do produkcji energii. Po około 7 dniach bez kolejnego podania różnica zanikała, co pokazuje, że działanie wymaga obecności substancji, a nie jednorazowego „naprawienia na zawsze”.

Tolerancja i długie stosowanie

Nie ma dobrych danych wskazujących na klasyczną tolerancję, która wymuszałaby ciągłe zwiększanie dawki. W badaniach chorób mitochondrialnych elamipretide stosowano przez 168 tygodni, a w programach kontynuacyjnych niektórzy pacjenci otrzymywali go nawet około 7 lat.

Jak jest używany?

Najczęściej podskórnie. Pora jedzenia nie ma tu praktycznego znaczenia.

Dawkowanie – praktyka biohakerska

W praktyce biohakerskiej bardzo często spotyka się około 2–5 mg dziennie. To zakres realny kosztowo i najczęściej przewijający się w praktyce użytkowników. Dawki około 40 mg stosowane w części badań klinicznych nie są typową dawką biohakerską.

Po iniekcji

Przy typowych dawkach 2–5 mg dziennie SS-31 jest zwykle dobrze tolerowany.

SS-31 i MOTS-C

Popularna logika wygląda tak: najpierw SS-31 przez około 4–8 tygodni jako wsparcie samych mitochondriów, a następnie MOTS-C jako bardziej metaboliczny sygnał związany z energią, glukozą i wydolnością. Część użytkowników stosuje je kolejno, część przez pewien czas nakłada oba okresy.

Biohacking i ciężkie obciążenie organizmu

Biohacking to praktyczne eksperymentowanie ze snem, dietą, treningiem, suplementami, lekami lub peptydami w celu poprawy działania organizmu i mózgu. Biohaker to osoba, która takie rozwiązania testuje i obserwuje ich efekt. SS-31 interesuje osoby wracające do formy po okresach alkoholu, narkotyków, innych toksycznych substancji albo bardzo obciążających środków dopingujących. W takim zastosowaniu chodzi przede wszystkim o mitochondria i energię komórkową.

Wpływ na wzrok i siatkówkę

SS-31 jest badany również pod kątem ochrony siatkówki oka, ponieważ jej komórki zużywają bardzo dużo energii i są mocno zależne od sprawnych mitochondriów. W badaniach osób z suchym AMD obserwowano wolniejsze uszkadzanie fotoreceptorów oraz poprawę widzenia przy słabym oświetleniu. W tych badaniach stosowano jednak około 40 mg SS-31 dziennie, czyli znacznie więcej niż typowe biohakerskie 2–5 mg dziennie, więc nie należy zakładać, że małe dawki dadzą taki sam efekt na wzrok.

Status

Elamipretide został zatwierdzony w 2025 r. przez Amerykańską Agencję ds. Żywności i Leków (FDA) jako Forzinity do leczenia zespołu Bartha – rzadkiej choroby mitochondrialnej.

Tirzepatyd – udoskonalony Ozempik

Ozempik, czyli semaglutyd, działa głównie przez receptor GLP-1. Tirzepatyd działa jednocześnie na GLP-1 i GIP. Najprościej: bardzo mocno zmniejsza głód, wielkość porcji i tzw. food noise, czyli ciągłe myślenie o jedzeniu.

Jak duża może być redukcja?

W badaniu SURMOUNT-1 trwającym 72 tygodnie i obejmującym ponad 2500 osób średnia redukcja masy ciała wynosiła około 15% przy 5 mg, 19,5% przy 10 mg i 20,9% przy 15 mg. W grupie 15 mg około 57% uczestników straciło co najmniej 20% masy ciała.

Tirzepatyd kontra semaglutyd

W bezpośrednim porównaniu tirzepatyd dawał średnio około 20,2% redukcji masy ciała wobec około 13,7% dla semaglutydu. Obwód talii zmniejszał się średnio o około 18,4 cm wobec około 13 cm.

Co tracimy – tłuszcz czy mięśnie?

W analizach składu ciała około 74% utraconej masy stanowił tłuszcz, a około 26% beztłuszczowa masa ciała. Dlatego przy mocnej redukcji trzeba aktywnie chronić mięśnie.

Inne korzyści metaboliczne

W długim badaniu dotyczącym stanu przedcukrzycowego po 176 tygodniach cukrzyca typu 2 rozwinęła się u około 1,3% osób leczonych tirzepatydem wobec około 13,3% w placebo. Tirzepatyd ma też dane dotyczące bezdechu sennego związanego z otyłością, MASH oraz niewydolności serca z zachowaną frakcją wyrzutową.

Dawkowanie kliniczne

Typowy schemat zaczyna się od 2,5 mg raz w tygodniu, następnie 5 mg. Kolejne stopnie to 7,5 mg, 10 mg, 12,5 mg i maksymalnie 15 mg raz w tygodniu. Minimum 4 tygodnie pomiędzy zwiększeniami to dolna granica bezpieczeństwa, a nie obowiązek automatycznego zwiększania dawki. Najbardziej praktyczna zasada to pozostawać na najniższej dawce, która nadal działa.

Jak długo działa?

Okres półtrwania wynosi około 5 dni. To pozwala na podawanie raz w tygodniu. Część użytkowników odczuwa słabsze działanie pod koniec tygodnia i dzieli tę samą tygodniową ilość na częstsze podania. Ważne: 5 mg co 5 dni nie jest tym samym co 5 mg tygodniowo – taki schemat podnosi całkowitą średnią ekspozycję.

Czy trzeba robić cykle?

Tirzepatyd był badany przez okres przekraczający 3 lata. Nie ma fizjologicznej potrzeby stosowania go w krótkich cyklach. Badanie SURMOUNT-4 pokazało też, że po odstawieniu część utraconej masy często wraca.

Osoby szczupłe i trenujące

Leki tej klasy są używane również przez osoby, które nie są otyłe, ale chcą zejść do bardzo niskiego poziomu tkanki tłuszczowej. Korzyścią jest łatwiejsze utrzymanie deficytu bez ciągłego głodu i food noise. Im niższy BF, tym ważniejsze stają się trening siłowy, odpowiednia podaż białka i wartościowe jedzenie.

Najczęstsze działania niepożądane

Najczęściej są to nudności, uczucie pełnego żołądka, odbijanie, zaparcia lub biegunka, szczególnie podczas zwiększania dawki. W dokumentacji leku znajduje się także ostrzeżenie dotyczące guzów komórek C tarczycy obserwowanych u gryzoni.

Status

Tirzepatyd jest pełnoprawnym lekiem. W USA został zatwierdzony w 2022 r. jako Mounjaro do cukrzycy typu 2, w 2023 r. jako Zepbound do leczenia otyłości, a w 2024 r. także do leczenia umiarkowanego i ciężkiego obturacyjnego bezdechu sennego związanego z otyłością.

Co to jest?

Retatrutide można traktować jako kolejny krok po tirzepatydzie. Tirzepatyd działa na GLP-1 + GIP, natomiast Retatrutide na GLP-1 + GIP + glukagon. Ten trzeci mechanizm nie tylko wpływa na apetyt, ale również na zużycie energii i wykorzystanie tłuszczu.

Apetyt – Retatrutide kontra Tirzepatyd

W relacjach użytkowników tirzepatyd często jest opisywany jako mocniejszy czysto pod kątem tłumienia apetytu. Retatrutide może natomiast utrzymywać bardzo silną redukcję dzięki dodatkowemu działaniu glukagonu, nawet jeśli subiektywnie głód nie jest przytłumiony mocniej. Nie ma bezpośredniego badania porównującego oba leki wyłącznie pod kątem odczuwania apetytu.

Retatrutide kontra Tirzepatyd – skuteczność i szybkość

To bardzo ważne porównanie. W badaniu Retatrutide dawka 12 mg dawała średnio około 17,5% redukcji masy ciała już po 24 tygodniach i około 24,2% po 48 tygodniach. Dla Tirzepatydu 15 mg średnia redukcja po 72 tygodniach wynosiła około 20,9%. Jeśli zestawić te wyniki orientacyjnie, Retatrutide dochodził do podobnej skali redukcji wyraźnie szybciej — mniej więcej w około 1/3–1/2 czasu potrzebnego Tirzepatydowi do osiągnięcia zbliżonego wyniku. To nie było jednak jedno badanie bezpośrednie Retatrutide kontra Tirzepatyd, tylko porównanie wyników dwóch osobnych programów klinicznych, dlatego najlepiej traktować je jako mocną wskazówkę różnicy tempa, a nie dokładne stwierdzenie, że Retatrutide zawsze będzie dwa razy szybszy u tej samej osoby.

Faza 2 – wyniki po 48 tygodniach

Średnia redukcja masy ciała wynosiła około 8,7% przy 1 mg, 17,1% przy 4 mg, 22,8% przy 8 mg i 24,2% przy 12 mg. W grupie 12 mg około 26% uczestników straciło co najmniej 30% masy ciała.

Faza 3 – jeszcze mocniejsze wyniki

W programie TRIUMPH-1 po około 80 tygodniach średnia redukcja wynosiła około 19,0% przy 4 mg, 25,9% przy 9 mg i 28,3% przy 12 mg. Przy 12 mg około 45,3% uczestników straciło co najmniej 30% masy ciała. W przedłużeniu obejmującym osoby z BMI co najmniej 35 po 104 tygodniach średnia redukcja zbliżała się do około 30,3%.

Jak szybko działa?

W fazie 2 przy 12 mg średnia redukcja wynosiła około 17,5% już po 24 tygodniach i około 24,2% po 48 tygodniach. To pokazuje bardzo szybkie tempo redukcji.

Porównanie do operacji zmniejszenia żołądka

Redukcja rzędu około 28–30% masy ciała wchodzi już w zakres kojarzony wcześniej głównie z operacją zmniejszenia żołądka. To nie oznacza, że obie metody są identyczne, ale skala utraty masy jest podobna.

Co wnosi glukagon?

Glukagon może zwiększać zużycie energii, termogenezę, spalanie tłuszczu i mobilizowanie tłuszczu z wątroby. Może też częściowo przeciwdziałać naturalnemu spowalnianiu wydatku energetycznego podczas dużej redukcji. Nie ma jednej dawki, od której nagle „włącza się” działanie glukagonu.

Tłuszcz wątrobowy

Po około 24 tygodniach redukcja tłuszczu w wątrobie wynosiła w przybliżeniu około 43% przy 1 mg, 57% przy 4 mg, 81% przy 8 mg i 82% przy 12 mg. U wielu osób na wyższych dawkach zawartość tłuszczu w wątrobie normalizowała się.

Dawkowanie w badaniach

W programach fazy 3 stosowano stopniową eskalację, np. 2 → 4 → 6 → 9 → 12 mg raz w tygodniu. Nie oznacza to, że każdy musi dojść do najwyższej dawki. Z praktycznego punktu widzenia sens ma pozostawanie na najniższym poziomie, który nadal daje oczekiwany efekt.

Jak długo działa?

Okres półtrwania wynosi około 6 dni, dlatego naturalnym schematem badawczym jest podawanie raz w tygodniu.

TRIUMPH-2 – osoby z cukrzycą typu 2

Po 80 tygodniach przy 12 mg średnia redukcja masy wynosiła około 20,8%. Około 52% uczestników straciło co najmniej 20% masy ciała, a około 34,9% co najmniej 25%. Triglicerydy spadły około 39,5%, cholesterol nie-HDL około 19,6%, skurczowe ciśnienie około 10,8 mmHg, a obwód talii około 16,9 cm.

Osoby szczupłe i trenujące

Retatrutide jest używany również przez osoby trenujące, które nie są otyłe, ale chcą zejść z poziomem tłuszczu jeszcze niżej. Przy takim zastosowaniu szczególnie ważne są trening oporowy 2–4 razy w tygodniu, białko około 1,6–2,2 g/kg docelowej masy ciała i pełnowartościowa dieta.

Najczęstsze działania niepożądane

Najczęściej występują objawy żołądkowo-jelitowe. W badaniach odsetek przerwania leczenia wynosił około 4% przy 4 mg i około 11% przy 12 mg. Pojawiała się też parestezja albo zwiększona wrażliwość skóry – około 5% przy 4 mg i około 12% przy wysokiej dawce – najczęściej łagodna lub umiarkowana. Obserwowano również niewielki wzrost tętna.

Status

Retatrutide pozostaje lekiem w rozwoju klinicznym. Program fazy 3 dał bardzo mocne wyniki, a Lilly planuje złożenie dokumentacji do Amerykańskiej Agencji ds. Żywności i Leków (FDA) w I kwartale 2027 r.

Co to jest?

Cagrilintide jest długo działającym analogiem amyliny. Amylina to naturalny hormon wydzielany po jedzeniu, który przekazuje do mózgu prosty komunikat: „wystarczy, jestem najedzony”. Cagrilintide nie jest GLP-1.

Co może dawać?

Najbardziej charakterystyczne działanie to bardzo silna sytość, mniejsze porcje, mniej głodu pomiędzy posiłkami, mniej podjadania i mniej myśli o jedzeniu. Spowalnia również opróżnianie żołądka.

Skuteczność samodzielna

W fazie 3 dawka 2,4 mg raz w tygodniu dawała po około 68 tygodniach średnio około 11,8% redukcji masy ciała wobec około 2,3% w placebo. W fazie 2 po 26 tygodniach około 2,4 mg dawało około 9,7%, a 4,5 mg około 10,8%.

Dawkowanie w badaniach

W badaniach klinicznych stosowano stopniową eskalację 0,3 → 0,6 → 1,2 → 2,4 mg raz w tygodniu. Dawka 4,5 mg również była badana w fazie 2. 2,4 mg jest najlepiej przebadaną pełną dawką. Tak jak przy innych lekach kontroli apetytu, sens ma pozostawanie na najniższej dawce, która nadal dobrze działa.

Jak długo działa?

Okres półtrwania wynosi około 159–195 godzin, czyli mniej więcej 6,5–8 dni. Dlatego podaje się go zwykle raz w tygodniu. Pora posiłku nie ma większego znaczenia.

Połączenie z Tirzepatydem

Cagrilintide wnosi mechanizm amylinowy, którego tirzepatyd nie ma. Dlatego takie połączenie jest logiczne wtedy, gdy sama kontrola apetytu przez GLP-1/GIP nie daje wystarczającej sytości albo gdy problemem są duże porcje.

Retatrutide + Cagrilintide – praktyka research

Na rynku research spotyka się gotowe mieszanki 12,5 mg Retatrutide + 2,5 mg Cagrilintide, czyli 5:1, oraz 25 mg + 5 mg, również 5:1. Spotyka się też 5 mg + 5 mg, czyli 1:1. Proporcja 80/20 daje 4:1. Na forach pojawia się również około 10:1 albo mały dodatek Cagrilintide, np. 5 mg Retatrutide + 0,25–0,5 mg Cagrilintide. Około 4–5:1 jest logicznym punktem odniesienia, jeśli Retatrutide ma być głównym środkiem metabolicznym, a Cagrilintide dodatkiem zwiększającym sytość. Nie oznacza to, że taki stosunek został klinicznie ustalony jako „najlepszy”. Osobne fiolki dają większą możliwość regulacji każdego składnika.

Osoby szczupłe i trenujące

Cagrilintide jest używany także przez osoby bez otyłości, które chcą utrzymać deficyt przy już niskim poziomie tłuszczu. W takim przypadku jego bardzo silna sytość może być zaletą, ale trzeba pilnować podaży białka i wartościowego jedzenia.

Najczęstsze działania niepożądane

Głównie objawy żołądkowo-jelitowe: nudności, uczucie pełności, zaparcia i inne dolegliwości związane ze spowolnieniem opróżniania żołądka.

Status

Cagrilintide pozostaje lekiem w rozwoju klinicznym.

Co to jest?

HCG to hormon naturalnie produkowany w ciąży. U mężczyzny działa bardzo podobnie do LH. Najprościej: wysyła do jąder sygnał „produkuj testosteron”.

Co może dawać u mężczyzny?

Pomaga utrzymać aktywność jąder podczas stosowania testosteronu, ograniczać ich zmniejszanie, utrzymywać testosteron wewnątrz jąder oraz wspierać płodność i produkcję plemników.

Mocny przykład z badania

Gdy własny LH był zahamowany, bez HCG testosteron wewnątrz jąder spadał o około 94%. Przy 125 IU HCG co drugi dzień spadek wynosił około 25%, przy 250 IU co drugi dzień około 7%, a przy 500 IU co drugi dzień poziom był około 26% powyżej wartości wyjściowej. To bardzo dobrze pokazuje, jak silnie HCG potrafi podtrzymać funkcję jąder.

HCG podczas TRT

W małym badaniu około 500 IU co drugi dzień stosowane razem z testosteronem pomagało zachować parametry nasienia. HCG nie zastępuje jednak w pełni FSH, dlatego przy realnym celu płodności często potrzebne jest także HMG albo rekombinowane FSH.

Jak jest podawane?

Podskórnie albo domięśniowo. Okres półtrwania wynosi około 32–33 godziny, dlatego w praktyce klinicznej i TRT bardzo często spotyka się podanie 2–3 razy w tygodniu albo co drugi dzień.

Fiolka 5000 IU

Napis „5000 IU” oznacza całkowitą zawartość fiolki, a nie jedną dawkę. Po rozpuszczeniu preparat dzieli się na mniejsze podania zależnie od celu.

Estradiol

HCG może podnosić estradiol, ponieważ pobudzając jądra zwiększa produkcję testosteronu, a część testosteronu może zostać przekształcona do estrogenu.

Pochodzenie

Klasyczne HCG oczyszcza się z moczu kobiet w ciąży. Istnieją też rekombinowane wersje, np. produkowane w zmodyfikowanych komórkach CHO.

Status

HCG jest pełnoprawnym lekiem stosowanym w wybranych zaburzeniach hormonalnych i leczeniu płodności.

Co to jest?

HMG, czyli menotropina, dostarcza przede wszystkim działania FSH potrzebnego do produkcji plemników. Fiolka opisana jako 75 IU HMG ma zwykle około 75 IU aktywności FSH i około 75 IU aktywności LH.

HCG a HMG – najprościej

Można potraktować jądra jak fabrykę. HCG daje sygnał podobny do LH: „produkuj testosteron”. HMG dostarcza głównie sygnału FSH: „produkuj plemniki”. Dlatego HCG + HMG jest bardziej kompletnym wsparciem płodności niż samo HCG.

Kiedy jest używane?

Przy bardzo małej liczbie plemników albo azoospermii wynikającej z zahamowania hormonalnego, po długim okresie supresji oraz wtedy, gdy samo HCG przywróciło pracę jąder, ale parametry nasienia nadal są słabe.

Przykład z badania

W badaniu u mężczyzn stosowano 75 IU HMG trzy razy w tygodniu przez około 3 miesiące i obserwowano poprawę ruchliwości oraz morfologii plemników.

Dawkowanie kliniczne

W wytycznych i praktyce leczenia płodności bardzo często spotyka się około 75 IU trzy razy w tygodniu. Przy niewystarczającym efekcie dawkę można zwiększać do około 150 IU trzy razy w tygodniu.

Jak jest podawane?

Podskórnie albo domięśniowo.

Dlaczego potrzeba miesięcy?

Pełny proces wytworzenia nowych plemników trwa około 2,5–3 miesięcy. Dlatego efektu HMG nie ocenia się po kilku dniach. Leczenie płodności zwykle trwa miesiące.

HMG przy supresji od testosteronu

Testosteron z zewnątrz hamuje własne LH i FSH. HCG może zastąpić sygnał LH, a HMG dostarcza brakujący sygnał FSH. Dlatego oba hormony razem są używane, gdy celem jest możliwie pełne wsparcie płodności.

Pochodzenie

Klasyczne HMG oczyszcza się z moczu kobiet po menopauzie, u których naturalnie występują bardzo wysokie poziomy FSH i LH.

Status

HMG jest pełnoprawnym lekiem stosowanym w leczeniu płodności.

Co to jest?

NSI-189 nie jest peptydem. To mała cząsteczka rozwijana obecnie pod nazwą ALTO-100. Najwięcej zainteresowania wzbudziła przez możliwy wpływ na hipokamp – obszar mózgu bardzo ważny dla pamięci, uczenia się i emocji.

Co może dawać?

Najczęściej interesujące efekty to lepsza pamięć, łatwiejsze uczenie się, większa klarowność myślenia i koncentracja, mniejsza apatia, większa energia psychiczna i bardziej naturalne odczuwanie emocji.

Dane u ludzi

W badaniach fazy 2 oceniano m.in. 40 i 80 mg dziennie przez okres do około 12 tygodni. Główny punkt końcowy dotyczący depresji nie dał jednoznacznego przełomu, ale pojawiały się sygnały poprawy części funkcji poznawczych i subiektywnego samopoczucia. W starszych programach rozwojowych badano również 120 mg.

Jak może działać?

NSI-189 wpływał w badaniach na BDNF, SCF, LTP oraz szlak TrkB/Akt. BDNF można nazwać „nawozem dla mózgu” – pomaga neuronom przeżyć, rosnąć i tworzyć nowe połączenia. LTP można uprościć jako wzmacnianie połączeń podczas uczenia się.

Czy efekt może zostać po zakończeniu?

Jedną z najciekawszych cech NSI-189 jest możliwość utrzymywania się części korzyści po zakończeniu stosowania. W małym badaniu ludzi część efektów obserwowano jeszcze do około 84. dnia. W modelu udaru u szczurów po 12 tygodniach leczenia poprawa ruchowa i neurologiczna utrzymywała się jeszcze przez kolejne 12 tygodni bez leku. W modelu uszkodzenia mózgu po promieniowaniu poprawa pamięci utrzymywała się około miesiąca po zakończeniu podawania.

Co opisują użytkownicy?

Powtarzają się relacje o lepszej pamięci, wracaniu starych wspomnień, większej klarowności, mniejszej apatii, mniejszym zapętlaniu myśli, łatwiejszym uczeniu się nowych rzeczy i nawyków oraz bardziej naturalnych emocjach. U części osób pojawia się też dość szybka energia psychiczna. U jednych zmiana jest odczuwalna od pierwszych dni, u innych efekt narasta około 1–3 tygodni.

Jedzenie

Pokarm nie zmieniał istotnie ekspozycji na NSI-189, dlatego nie ma dużego praktycznego znaczenia, czy jest przyjmowany z posiłkiem czy bez.

Biohacking i regeneracja mózgu

Biohacking to praktyczne eksperymentowanie ze snem, dietą, treningiem, suplementami, lekami lub peptydami w celu poprawy działania organizmu i mózgu. Biohaker to osoba, która takie rozwiązania testuje i obserwuje ich efekt. NSI-189 interesuje biohakerów oraz osoby próbujące odbudować funkcjonowanie psychiczne po długim stresie, alkoholu, narkotykach, innych substancjach psychoaktywnych albo ciężkim przeciążeniu organizmu. W środowisku sportowym pojawia się również po okresach stosowania mocno obciążających środków dopingujących.

Status prawny w Polsce

NSI-189 znajduje się w polskim wykazie nowych substancji psychoaktywnych. Nieautoryzowane posiadanie jest nielegalne.

Co to jest?

Semax to peptyd donosowy używany głównie z myślą o koncentracji, uczeniu się, pamięci, zmęczeniu psychicznym i ochronie neuronów.

Jak może działać?

Jednym z najważniejszych mechanizmów jest wpływ na BDNF. BDNF można nazwać „nawozem dla mózgu”, ponieważ pomaga neuronom przeżyć, tworzyć nowe połączenia i lepiej przystosowywać się do obciążenia.

Dane u ludzi

W badaniu obejmującym około 110 pacjentów po udarze stosowano Semax w dwóch 10-dniowych cyklach i obserwowano m.in. zmiany BDNF oraz szybszą poprawę części funkcji neurologicznych. W badaniach fMRI po pojedynczej dawce donosowej obserwowano zmiany aktywności sieci mózgowych już około 5–20 minut po podaniu.

Forma podania

Najlepiej przebadana i oficjalnie stosowana forma to krople donosowe. Oryginalny rosyjski Semax występował historycznie w stężeniach 0,1% i 1%. Na rynku research popularne są również aerozole donosowe.

Dawkowanie – praktyka użytkowników

Biohacking to praktyczne eksperymentowanie ze snem, dietą, treningiem, suplementami, lekami lub peptydami w celu poprawy działania organizmu i mózgu. Biohaker to osoba, która takie rozwiązania testuje i obserwuje ich efekt. W biohackingu najczęściej spotyka się około 200–600 µg dziennie, bardzo często około 400–600 µg i szczególnie około 500–600 µg. Na forach pojawiają się również mocniejsze schematy około 1–2 mg dziennie.

Jak długo?

Oficjalne rosyjskie schematy często obejmują około 10 dni. Użytkownicy biohakerscy bardzo często stosują około 2–4 tygodni, a następnie robią przerwę.

Połączenie z Selankiem

Semax + Selank to jedno z najbardziej klasycznych połączeń nootropowych. Najprościej: Semax dodaje ostrości, Selank uspokaja nadmiar napięcia.

Biohacking i duże obciążenie układu nerwowego

Semax jest używany do nauki, pracy, programowania i innych zadań wymagających długiego skupienia. Pojawia się również jako element wsparcia po okresach bardzo dużego obciążenia mózgu, np. po alkoholu, narkotykach, innych toksycznych substancjach albo mocno obciążających środkach dopingujących.

Status

Semax jest zarejestrowanym lekiem w Rosji. Rosyjska forma to krople donosowe. W Polsce nie jest zarejestrowanym standardowym produktem leczniczym. W 2026 r. eksperci doradzający Amerykańskiej Agencji ds. Żywności i Leków (FDA) zagłosowali 8–5–1 za możliwością przygotowywania Semaxu przez amerykańskie apteki recepturowe. Ostateczna decyzja FDA pozostaje oczekiwana.

Co to jest?

P21/P021 to mały eksperymentalny peptyd inspirowany fragmentem CNTF. Został zaprojektowany tak, żeby był stabilniejszy, bardziej lipofilny i mógł docierać do mózgu. Najbardziej interesuje osoby szukające poprawy pamięci, uczenia się, koncentracji i długofalowej przebudowy mózgu.

Jak działa – prosto

P21 zwiększa sygnały związane z BDNF, czyli „nawozem dla mózgu”, a jednocześnie zmniejsza działanie LIF, który można potraktować jak część hamulca ograniczającego dojrzewanie nowych neuronów. Najprościej: P21 jednocześnie zdejmuje hamulec i dodaje mózgowi materiału do wzrostu.

Synapsy i nowe neurony

W badaniach P21 zwiększał markery związane z neurogenezą, czyli tworzeniem nowych neuronów, oraz białka synaptyczne odpowiadające za połączenia i komunikację pomiędzy komórkami nerwowymi.

Badania na starych zwierzętach

U starych szczurów obserwowano poprawę neurogenezy, BDNF i uczenia się. W modelach choroby Alzheimera poprawiała się pamięć długotrwała, neurogeneza i liczba połączeń synaptycznych, a część zmian związanych z białkiem tau przesuwała się w korzystnym kierunku.

Stabilność i droga doustna

P21 był projektowany jako peptyd odporniejszy na rozkład. W sztucznym soku żołądkowym zachowywał ponad 95% stabilności po około 30 minutach, a w sztucznym środowisku jelitowym około 100% po 2 godzinach. W badaniach zwierzęcych wykazywał działanie także po podaniu doustnym.

Co opisują użytkownicy?

Najczęściej przewijają się relacje o większej klarowności, łatwiejszym czytaniu i zapamiętywaniu, mniejszej mgle mózgowej, lepszej pamięci i spokojniejszym nastroju.

Drogi podania w praktyce

W badaniach zwierzęcych działała droga doustna. W środowisku research użytkownicy spotykają również podanie donosowe i podskórne.

Jak długo?

P21 nie pasuje logicznie do krótkiego, kilkudniowego „boostera”. Jego zainteresowanie wynika z neurogenezy, BDNF i przebudowy połączeń, czyli procesów wymagających czasu. Dlatego biohakerzy traktują go raczej jako substancję długofalową. Nie ma ustalonego klinicznego dawkowania u ludzi, więc nie należy udawać, że istnieje jeden oficjalny idealny cykl.

Jakość produktu

W przypadku P21 szczególnie ważna jest jakość produktu, ponieważ preparaty sprzedawane na rynku research mogą różnić się strukturą i czystością. Weryfikacja tożsamości związku ma tutaj wyjątkowo duże znaczenie.

Status

P21 pozostaje substancją eksperymentalną bez zatwierdzonego zastosowania klinicznego u ludzi.

Co to jest?

Phenylpiracetam, czyli fonturacetam, to zmodyfikowany racetam o wyraźnie bardziej aktywizującym profilu. Najczęściej kojarzony jest z energią psychiczną, koncentracją, motywacją, pamięcią i mniejszym odczuwaniem zmęczenia.

Dane u ludzi

W rosyjskich badaniach pojawia się m.in. grupa około 1170 osób z przewlekłymi problemami neurologicznymi i zmęczeniem, u których stosowano około 100 mg dziennie przez 2–3 miesiące. W badaniu około 99 osób po urazach mózgu stosowano około 200 mg dziennie przez miesiąc. Istnieją też dane z grup liczących około 400 osób po udarze.

Jak jest używany w biohackingu?

Biohacking to praktyczne eksperymentowanie ze snem, dietą, treningiem, suplementami, lekami lub peptydami w celu poprawy działania organizmu i mózgu. Biohaker to osoba, która takie rozwiązania testuje i obserwuje ich efekt. Najczęściej przed nauką, intensywną pracą, egzaminem, długim dniem wymagającym koncentracji albo ciężkim treningiem. U części osób efekt jest wyraźnie odczuwalny już tego samego dnia.

Dawkowanie – praktyka użytkowników

Bardzo często spotyka się około 50–100 mg jednorazowo. W starszej praktyce medycznej pojawiało się około 100–200 mg dziennie. Biohakerzy często używają go tylko 2–3 razy w tygodniu albo wyłącznie w wymagające dni.

Tolerancja

U części osób najbardziej wyraźny efekt pobudzający słabnie przy regularnym codziennym stosowaniu. Dlatego Phenylpiracetam częściej traktowany jest jako środek do wybranych dni niż codzienna baza na wiele miesięcy.

Phenylpiracetam + Aniracetam + Alpha-GPC

To jedno z bardziej logicznych połączeń w środowisku nootropowym: Phenylpiracetam daje energię, napęd i koncentrację; Aniracetam dodaje płynność myślenia i u części osób większy spokój społeczny; Alpha-GPC dostarcza choliny. Bardzo często spotykany przykład to około 50–100 mg Phenylpiracetamu + 500–750 mg Aniracetamu + 150–300 mg Alpha-GPC.

Sport

Fonturacetam znajduje się na liście Światowej Agencji Antydopingowej (WADA) jako stymulant zabroniony podczas zawodów.

Status

Nie funkcjonuje w Polsce jako standardowy lek apteczny.

Co to jest?

Aniracetam to racetam o profilu pamięciowym, poznawczym i u części osób przeciwlękowym. Użytkownicy często opisują większą płynność myślenia i wypowiedzi oraz łatwiejsze funkcjonowanie społeczne.

Co może dawać?

Lepszą pamięć i uczenie się, łatwiejsze dobieranie słów, bardziej płynną rozmowę, większą koncentrację oraz u części osób mniejsze napięcie i lęk społeczny.

Jak działa?

Jednym z najważniejszych mechanizmów jest wpływ na receptory AMPA. Można je potraktować jako część systemu, który pomaga neuronom szybko przekazywać informacje potrzebne do uczenia się i pamięci.

Dane u ludzi

Starsze badania dotyczące problemów poznawczych u dorosłych i osób starszych często używały około 1500 mg dziennie.

Dawkowanie – praktyka użytkowników

Biohacking to praktyczne eksperymentowanie ze snem, dietą, treningiem, suplementami, lekami lub peptydami w celu poprawy działania organizmu i mózgu. Biohaker to osoba, która takie rozwiązania testuje i obserwuje ich efekt. W biohackingu bardzo często spotyka się około 500–750 mg jednorazowo albo około 750 mg 1–2 razy dziennie. Zakres około 750–1500 mg dziennie częściowo pokrywa się ze starszymi dawkami klinicznymi.

Biohacking

Aniracetam jest używany do nauki, pracy, prezentacji, swobodniejszego mówienia i sytuacji społecznych. Szczególnie interesuje osoby, które chcą poprawić sprawność umysłową bez bardzo pobudzającego profilu.

Cholina

Często łączy się go z Alpha-GPC albo CDP-choliną. Alpha-GPC w praktyce użytkowników to zwykle około 150–300 mg. Dodatkowa cholina nie jest obowiązkowa; zbyt duża ilość może powodować ból głowy, mgłę mózgową albo gorsze samopoczucie.

Phenylpiracetam + Aniracetam + Alpha-GPC

Popularny stack: około 50–100 mg Phenylpiracetamu + 500–750 mg Aniracetamu + 150–300 mg Alpha-GPC. Phenylpiracetam odpowiada głównie za energię i fokus, Aniracetam za płynność myślenia i bardziej spokojny profil, a Alpha-GPC za wsparcie układu cholinergicznego.

Status

Aniracetam nie funkcjonuje obecnie jako typowy lek apteczny w Polsce.

Co to jest?

Noopept, czyli omberacetam, jest małą syntetyczną cząsteczką o działaniu nootropowym. Nie jest klasycznym racetamem, mimo że często pojawia się obok racetamów w środowisku nootropowym.

Co może dawać?

Najczęściej interesujące efekty to pamięć, koncentracja, klarowność myślenia i wsparcie mechanizmów ochronnych mózgu.

Dane u ludzi

W małym badaniu 53 osób po urazach mózgu albo z problemami naczyniowymi stosowano około 20 mg dziennie – najczęściej 10 mg rano i 10 mg później – przez 56 dni. Porównaniem był piracetam; badanie nie miało klasycznej grupy placebo.

BDNF i NGF

Noopept wpływa na sygnały związane z BDNF i NGF. To białka wspierające przeżycie, rozwój i połączenia komórek nerwowych.

Oficjalny rosyjski schemat

Oryginalne tabletki mają 10 mg. Typowy schemat to 20 mg dziennie, a w razie potrzeby zwiększenie do 30 mg. Kurs leczenia trwa zwykle około 1,5–3 miesięcy i może być powtórzony po około miesiącu przerwy.

Drogi podania w biohackingu

Biohacking to praktyczne eksperymentowanie ze snem, dietą, treningiem, suplementami, lekami lub peptydami w celu poprawy działania organizmu i mózgu. Biohaker to osoba, która takie rozwiązania testuje i obserwuje ich efekt. Najczęściej doustnie. W środowisku research spotyka się też podanie pod język i donosowo.

Alkohol i pamięć

W badaniach zwierzęcych po bardzo długiej ekspozycji na alkohol Noopept poprawiał część zaburzeń pamięci roboczej po odstawieniu. Dlatego interesuje osoby szukające wsparcia funkcji poznawczych po okresach silnego obciążenia mózgu.

Noopept + Alpha-GPC

Popularne połączenie użytkowników to około 10–20 mg Noopeptu + 150–300 mg Alpha-GPC. Alpha-GPC jest opcjonalne; zbyt duża ilość choliny może pogarszać samopoczucie.

Status

Noopept jest zarejestrowanym lekiem w Rosji. W Polsce nie funkcjonuje jako standardowy lek apteczny.

Co to jest?

NSI-189 nie jest peptydem. To mała cząsteczka rozwijana obecnie pod nazwą ALTO-100. Najwięcej zainteresowania wzbudziła przez możliwy wpływ na hipokamp – obszar mózgu bardzo ważny dla pamięci, uczenia się i emocji.

Co może dawać?

Najczęściej interesujące efekty to lepsza pamięć, łatwiejsze uczenie się, większa klarowność myślenia i koncentracja, mniejsza apatia, większa energia psychiczna i bardziej naturalne odczuwanie emocji.

Dane u ludzi

W badaniach fazy 2 oceniano m.in. 40 i 80 mg dziennie przez okres do około 12 tygodni. Główny punkt końcowy dotyczący depresji nie dał jednoznacznego przełomu, ale pojawiały się sygnały poprawy części funkcji poznawczych i subiektywnego samopoczucia. W starszych programach rozwojowych badano również 120 mg.

Jak może działać?

NSI-189 wpływał w badaniach na BDNF, SCF, LTP oraz szlak TrkB/Akt. BDNF można nazwać „nawozem dla mózgu” – pomaga neuronom przeżyć, rosnąć i tworzyć nowe połączenia. LTP można uprościć jako wzmacnianie połączeń podczas uczenia się.

Czy efekt może zostać po zakończeniu?

Jedną z najciekawszych cech NSI-189 jest możliwość utrzymywania się części korzyści po zakończeniu stosowania. W małym badaniu ludzi część efektów obserwowano jeszcze do około 84. dnia. W modelu udaru u szczurów po 12 tygodniach leczenia poprawa ruchowa i neurologiczna utrzymywała się jeszcze przez kolejne 12 tygodni bez leku. W modelu uszkodzenia mózgu po promieniowaniu poprawa pamięci utrzymywała się około miesiąca po zakończeniu podawania.

Co opisują użytkownicy?

Powtarzają się relacje o lepszej pamięci, wracaniu starych wspomnień, większej klarowności, mniejszej apatii, mniejszym zapętlaniu myśli, łatwiejszym uczeniu się nowych rzeczy i nawyków oraz bardziej naturalnych emocjach. U części osób pojawia się też dość szybka energia psychiczna. U jednych zmiana jest odczuwalna od pierwszych dni, u innych efekt narasta około 1–3 tygodni.

Jedzenie

Pokarm nie zmieniał istotnie ekspozycji na NSI-189, dlatego nie ma dużego praktycznego znaczenia, czy jest przyjmowany z posiłkiem czy bez.

Biohacking i regeneracja mózgu

Biohacking to praktyczne eksperymentowanie ze snem, dietą, treningiem, suplementami, lekami lub peptydami w celu poprawy działania organizmu i mózgu. Biohaker to osoba, która takie rozwiązania testuje i obserwuje ich efekt. NSI-189 interesuje biohakerów oraz osoby próbujące odbudować funkcjonowanie psychiczne po długim stresie, alkoholu, narkotykach, innych substancjach psychoaktywnych albo ciężkim przeciążeniu organizmu. W środowisku sportowym pojawia się również po okresach stosowania mocno obciążających środków dopingujących.

Status prawny w Polsce

NSI-189 znajduje się w polskim wykazie nowych substancji psychoaktywnych. Nieautoryzowane posiadanie jest nielegalne.

Co to jest?

Semax to peptyd donosowy używany głównie z myślą o koncentracji, uczeniu się, pamięci, zmęczeniu psychicznym i ochronie neuronów.

Jak może działać?

Jednym z najważniejszych mechanizmów jest wpływ na BDNF. BDNF można nazwać „nawozem dla mózgu”, ponieważ pomaga neuronom przeżyć, tworzyć nowe połączenia i lepiej przystosowywać się do obciążenia.

Dane u ludzi

W badaniu obejmującym około 110 pacjentów po udarze stosowano Semax w dwóch 10-dniowych cyklach i obserwowano m.in. zmiany BDNF oraz szybszą poprawę części funkcji neurologicznych. W badaniach fMRI po pojedynczej dawce donosowej obserwowano zmiany aktywności sieci mózgowych już około 5–20 minut po podaniu.

Forma podania

Najlepiej przebadana i oficjalnie stosowana forma to krople donosowe. Oryginalny rosyjski Semax występował historycznie w stężeniach 0,1% i 1%. Na rynku research popularne są również aerozole donosowe.

Dawkowanie – praktyka użytkowników

Biohacking to praktyczne eksperymentowanie ze snem, dietą, treningiem, suplementami, lekami lub peptydami w celu poprawy działania organizmu i mózgu. Biohaker to osoba, która takie rozwiązania testuje i obserwuje ich efekt. W biohackingu najczęściej spotyka się około 200–600 µg dziennie, bardzo często około 400–600 µg i szczególnie około 500–600 µg. Na forach pojawiają się również mocniejsze schematy około 1–2 mg dziennie.

Jak długo?

Oficjalne rosyjskie schematy często obejmują około 10 dni. Użytkownicy biohakerscy bardzo często stosują około 2–4 tygodni, a następnie robią przerwę.

Połączenie z Selankiem

Semax + Selank to jedno z najbardziej klasycznych połączeń nootropowych. Najprościej: Semax dodaje ostrości, Selank uspokaja nadmiar napięcia.

Biohacking i duże obciążenie układu nerwowego

Semax jest używany do nauki, pracy, programowania i innych zadań wymagających długiego skupienia. Pojawia się również jako element wsparcia po okresach bardzo dużego obciążenia mózgu, np. po alkoholu, narkotykach, innych toksycznych substancjach albo mocno obciążających środkach dopingujących.

Status

Semax jest zarejestrowanym lekiem w Rosji. Rosyjska forma to krople donosowe. W Polsce nie jest zarejestrowanym standardowym produktem leczniczym. W 2026 r. eksperci doradzający Amerykańskiej Agencji ds. Żywności i Leków (FDA) zagłosowali 8–5–1 za możliwością przygotowywania Semaxu przez amerykańskie apteki recepturowe. Ostateczna decyzja FDA pozostaje oczekiwana.

Co to jest?

Selank to krótki peptyd oparty na fragmencie tuftsin. Został opracowany przede wszystkim jako środek przeciwlękowy i wyciszający, ale bez typowego silnego otępienia.

Co może dawać?

Najczęściej oczekiwane efekty to mniejsze napięcie, spokojniejsze myśli, mniejszy lęk, mniej nadmiernego analizowania i łatwiejsze funkcjonowanie społeczne, przy zachowaniu sprawnej głowy.

Dane u ludzi

W rosyjskich badaniach porównywano Selank m.in. z medazepamem i fenazepamem. Obserwowano działanie przeciwlękowe przy zachowaniu sprawności psychicznej. W części badań korzyść była nadal widoczna około tydzień po zakończeniu podawania.

GABA – prosto

Jednym z mechanizmów jest wpływ na układ GABA. GABA można potraktować jak naturalny „hamulec” mózgu, który pomaga ograniczać nadmierne pobudzenie i napięcie.

Jak szybko?

W części badań działanie było odczuwalne już po około 30–40 minutach od podania donosowego.

Forma podania

Oryginalny rosyjski Selank występuje jako krople donosowe 0,15%, a nie jako spray. Na rynku research bardzo popularne są również aerozole donosowe.

Dawkowanie

W oficjalnych badaniach rosyjskich spotyka się około 2,7 mg dziennie donosowo przez około 14 dni. W praktyce biohakerskiej częściej powtarzają się znacznie mniejsze ilości około 250–1000 µg dziennie. Oficjalne schematy dopuszczały powtarzanie cyklu po około 1–3 tygodniach.

Biohacking

Biohacking to praktyczne eksperymentowanie ze snem, dietą, treningiem, suplementami, lekami lub peptydami w celu poprawy działania organizmu i mózgu. Biohaker to osoba, która takie rozwiązania testuje i obserwuje ich efekt. Biohakerzy używają Selanku przy stresie, napięciu społecznym, overthinkingu i wtedy, gdy chcą się wyciszyć bez senności. Pojawia się także po okresach dużego obciążenia organizmu – alkoholu, narkotykach, innych substancjach psychoaktywnych albo mocno obciążających środkach dopingujących – głównie z myślą o napięciu, drażliwości i śnie.

Alkohol i opioidy

W badaniach przedklinicznych Selank zmniejszał część objawów związanych z alkoholem i opioidami. W modelu morfiny redukcja części objawów odstawienia wynosiła około 40%. To jeden z ciekawszych dodatkowych kierunków tej substancji.

Tolerancja

Selank w badaniach był zwykle bardzo dobrze tolerowany i nie ma charakterystycznego, często występującego działania niepożądanego, które warto szczególnie wyróżniać.

Status

Selank jest zarejestrowanym lekiem w Rosji. W Polsce nie funkcjonuje jako standardowy zarejestrowany lek.

Co to jest?

Phenylpiracetam, czyli fonturacetam, to zmodyfikowany racetam o wyraźnie bardziej aktywizującym profilu. Najczęściej kojarzony jest z energią psychiczną, koncentracją, motywacją, pamięcią i mniejszym odczuwaniem zmęczenia.

Dane u ludzi

W rosyjskich badaniach pojawia się m.in. grupa około 1170 osób z przewlekłymi problemami neurologicznymi i zmęczeniem, u których stosowano około 100 mg dziennie przez 2–3 miesiące. W badaniu około 99 osób po urazach mózgu stosowano około 200 mg dziennie przez miesiąc. Istnieją też dane z grup liczących około 400 osób po udarze.

Jak jest używany w biohackingu?

Biohacking to praktyczne eksperymentowanie ze snem, dietą, treningiem, suplementami, lekami lub peptydami w celu poprawy działania organizmu i mózgu. Biohaker to osoba, która takie rozwiązania testuje i obserwuje ich efekt. Najczęściej przed nauką, intensywną pracą, egzaminem, długim dniem wymagającym koncentracji albo ciężkim treningiem. U części osób efekt jest wyraźnie odczuwalny już tego samego dnia.

Dawkowanie – praktyka użytkowników

Bardzo często spotyka się około 50–100 mg jednorazowo. W starszej praktyce medycznej pojawiało się około 100–200 mg dziennie. Biohakerzy często używają go tylko 2–3 razy w tygodniu albo wyłącznie w wymagające dni.

Tolerancja

U części osób najbardziej wyraźny efekt pobudzający słabnie przy regularnym codziennym stosowaniu. Dlatego Phenylpiracetam częściej traktowany jest jako środek do wybranych dni niż codzienna baza na wiele miesięcy.

Phenylpiracetam + Aniracetam + Alpha-GPC

To jedno z bardziej logicznych połączeń w środowisku nootropowym: Phenylpiracetam daje energię, napęd i koncentrację; Aniracetam dodaje płynność myślenia i u części osób większy spokój społeczny; Alpha-GPC dostarcza choliny. Bardzo często spotykany przykład to około 50–100 mg Phenylpiracetamu + 500–750 mg Aniracetamu + 150–300 mg Alpha-GPC.

Sport

Fonturacetam znajduje się na liście Światowej Agencji Antydopingowej (WADA) jako stymulant zabroniony podczas zawodów.

Status

Nie funkcjonuje w Polsce jako standardowy lek apteczny.

Co to jest?

Aniracetam to racetam o profilu pamięciowym, poznawczym i u części osób przeciwlękowym. Użytkownicy często opisują większą płynność myślenia i wypowiedzi oraz łatwiejsze funkcjonowanie społeczne.

Co może dawać?

Lepszą pamięć i uczenie się, łatwiejsze dobieranie słów, bardziej płynną rozmowę, większą koncentrację oraz u części osób mniejsze napięcie i lęk społeczny.

Jak działa?

Jednym z najważniejszych mechanizmów jest wpływ na receptory AMPA. Można je potraktować jako część systemu, który pomaga neuronom szybko przekazywać informacje potrzebne do uczenia się i pamięci.

Dane u ludzi

Starsze badania dotyczące problemów poznawczych u dorosłych i osób starszych często używały około 1500 mg dziennie.

Dawkowanie – praktyka użytkowników

Biohacking to praktyczne eksperymentowanie ze snem, dietą, treningiem, suplementami, lekami lub peptydami w celu poprawy działania organizmu i mózgu. Biohaker to osoba, która takie rozwiązania testuje i obserwuje ich efekt. W biohackingu bardzo często spotyka się około 500–750 mg jednorazowo albo około 750 mg 1–2 razy dziennie. Zakres około 750–1500 mg dziennie częściowo pokrywa się ze starszymi dawkami klinicznymi.

Biohacking

Aniracetam jest używany do nauki, pracy, prezentacji, swobodniejszego mówienia i sytuacji społecznych. Szczególnie interesuje osoby, które chcą poprawić sprawność umysłową bez bardzo pobudzającego profilu.

Cholina

Często łączy się go z Alpha-GPC albo CDP-choliną. Alpha-GPC w praktyce użytkowników to zwykle około 150–300 mg. Dodatkowa cholina nie jest obowiązkowa; zbyt duża ilość może powodować ból głowy, mgłę mózgową albo gorsze samopoczucie.

Phenylpiracetam + Aniracetam + Alpha-GPC

Popularny stack: około 50–100 mg Phenylpiracetamu + 500–750 mg Aniracetamu + 150–300 mg Alpha-GPC. Phenylpiracetam odpowiada głównie za energię i fokus, Aniracetam za płynność myślenia i bardziej spokojny profil, a Alpha-GPC za wsparcie układu cholinergicznego.

Status

Aniracetam nie funkcjonuje obecnie jako typowy lek apteczny w Polsce.

Co to jest?

Sertralina jest lekiem z grupy SSRI. Najprościej: zwiększa dostępność serotoniny, ponieważ serotonina pozostaje dłużej pomiędzy neuronami. Jest stosowana m.in. w depresji, OCD, napadach paniki, PTSD, lęku społecznym i PMDD.

Kiedy zaczyna działać?

Pierwsze zmiany mogą pojawić się po około 1–2 tygodniach. Pełniejszy efekt zwykle ocenia się po około 4–8 tygodniach.

Jak długo działa?

Okres półtrwania wynosi około 26 godzin, dlatego sertralinę zwykle przyjmuje się raz dziennie.

Dawkowanie

Przy depresji i OCD typowa dawka początkowa to 50 mg dziennie. Przy PTSD, napadach paniki i lęku społecznym często zaczyna się od 25 mg przez pierwszy tydzień, a następnie przechodzi na 50 mg. Maksymalna dawka to zwykle 200 mg dziennie.

Najczęstsze działania niepożądane

W badaniach rejestracyjnych nudności występowały u około 26% osób, biegunka albo luźny stolec u około 20%, bezsenność u około 20%, senność u około 11%, a zmęczenie u około 12%.

Seksualność

To jeden z najważniejszych praktycznych minusów sertraliny. W oficjalnych danych zaburzenia wytrysku występowały u około 8%, a spadek libido u około 7%. Badania aktywnie pytające o seksualność wykrywały problemy znacznie częściej – w jednym z nich około 63% mężczyzn i 41% kobiet.

Sertralina + Bupropion

To znane połączenie kliniczne, gdy sertralina dobrze działa na lęk, napięcie lub natrętne myśli, ale pozostaje mała energia, apatia albo pojawiają się problemy seksualne. Bupropion działa głównie na dopaminę i noradrenalinę, dlatego profile obu leków mogą się uzupełniać.

Odstawianie

Po dłuższym stosowaniu sertralinę zwykle zmniejsza się stopniowo. Nagłe odstawienie może powodować zawroty głowy, niepokój, nietypowe odczucia neurologiczne i pogorszenie samopoczucia.

Status

Sertralina jest pełnoprawnym lekiem na receptę w Polsce. Amerykańska Agencja ds. Żywności i Leków (FDA) zatwierdziła ją w 1991 r.

Co to jest?

Bupropion jest lekiem przeciwdepresyjnym zwiększającym działanie dopaminy i noradrenaliny. Najbardziej interesuje osoby, u których dominują apatia, brak energii, brak motywacji, małe zainteresowanie codziennymi rzeczami i problemy z koncentracją.

Energia, motywacja i koncentracja

W przeciwieństwie do typowych SSRI bupropion ma bardziej aktywizujący profil. Może zwiększać energię psychiczną, napęd do działania, motywację i koncentrację. W badaniach dotyczących ADHD meta-analizy wykazały korzyść w porównaniu z placebo.

Seksualność

Bupropion znacznie rzadziej niż sertralina powoduje zaburzenia seksualne. W jednym badaniu problemy seksualne dotyczyły około 15% mężczyzn przy bupropionie wobec około 63% przy sertralinie.

Sertralina + Bupropion

To często spotykane kliniczne połączenie: sertralina odpowiada głównie za lęk, napięcie i natrętne myśli, a bupropion może dodać energii, motywacji i ograniczyć część problemów seksualnych.

Rzucanie palenia

Bupropion pod nazwą Zyban jest pełnoprawnym lekiem pomagającym w rzucaniu palenia. Typowy schemat to 150 mg rano przez pierwsze 3 dni, a następnie 150 mg rano + 150 mg po południu.

Uzależnienie od metamfetaminy

W badaniu połączenia bupropionu z naltreksonem u osób z zaburzeniem używania metamfetaminy odpowiedź terapeutyczna wynosiła około 13,6% wobec około 2,5% w placebo.

Masa ciała

Bupropion zwykle jest neutralny dla masy ciała albo sprzyja jej spadkowi. W metaanalizach średnia dodatkowa redukcja masy wynosiła około 3,7 kg.

Dawkowanie XL/XR

W postaci o przedłużonym uwalnianiu często zaczyna się od 150 mg rano. Jeśli po około 4 tygodniach efekt jest niewystarczający, dawkę można zwiększyć do 300 mg dziennie. Tabletkę należy połykać w całości.

Jak długo?

W leczeniu depresji po uzyskaniu poprawy lek zwykle stosuje się dalej co najmniej kilka miesięcy, często minimum około 6 miesięcy.

Najważniejsze działania niepożądane

Bezsenność, pobudzenie, suchość w ustach i możliwy wzrost ciśnienia. Ryzyko drgawek rośnie wraz z dawką. Szczególnie ważne przeciwwskazania to padaczka, zaburzenia odżywiania oraz nagłe odstawianie alkoholu lub benzodiazepin.

Status

Bupropion jest pełnoprawnym lekiem na receptę w Polsce.

Co to jest?

NSI-189 nie jest peptydem. To mała cząsteczka rozwijana obecnie pod nazwą ALTO-100. Najwięcej zainteresowania wzbudziła przez możliwy wpływ na hipokamp – obszar mózgu bardzo ważny dla pamięci, uczenia się i emocji.

Co może dawać?

Najczęściej interesujące efekty to lepsza pamięć, łatwiejsze uczenie się, większa klarowność myślenia i koncentracja, mniejsza apatia, większa energia psychiczna i bardziej naturalne odczuwanie emocji.

Dane u ludzi

W badaniach fazy 2 oceniano m.in. 40 i 80 mg dziennie przez okres do około 12 tygodni. Główny punkt końcowy dotyczący depresji nie dał jednoznacznego przełomu, ale pojawiały się sygnały poprawy części funkcji poznawczych i subiektywnego samopoczucia. W starszych programach rozwojowych badano również 120 mg.

Jak może działać?

NSI-189 wpływał w badaniach na BDNF, SCF, LTP oraz szlak TrkB/Akt. BDNF można nazwać „nawozem dla mózgu” – pomaga neuronom przeżyć, rosnąć i tworzyć nowe połączenia. LTP można uprościć jako wzmacnianie połączeń podczas uczenia się.

Czy efekt może zostać po zakończeniu?

Jedną z najciekawszych cech NSI-189 jest możliwość utrzymywania się części korzyści po zakończeniu stosowania. W małym badaniu ludzi część efektów obserwowano jeszcze do około 84. dnia. W modelu udaru u szczurów po 12 tygodniach leczenia poprawa ruchowa i neurologiczna utrzymywała się jeszcze przez kolejne 12 tygodni bez leku. W modelu uszkodzenia mózgu po promieniowaniu poprawa pamięci utrzymywała się około miesiąca po zakończeniu podawania.

Co opisują użytkownicy?

Powtarzają się relacje o lepszej pamięci, wracaniu starych wspomnień, większej klarowności, mniejszej apatii, mniejszym zapętlaniu myśli, łatwiejszym uczeniu się nowych rzeczy i nawyków oraz bardziej naturalnych emocjach. U części osób pojawia się też dość szybka energia psychiczna. U jednych zmiana jest odczuwalna od pierwszych dni, u innych efekt narasta około 1–3 tygodni.

Jedzenie

Pokarm nie zmieniał istotnie ekspozycji na NSI-189, dlatego nie ma dużego praktycznego znaczenia, czy jest przyjmowany z posiłkiem czy bez.

Biohacking i regeneracja mózgu

Biohacking to praktyczne eksperymentowanie ze snem, dietą, treningiem, suplementami, lekami lub peptydami w celu poprawy działania organizmu i mózgu. Biohaker to osoba, która takie rozwiązania testuje i obserwuje ich efekt. NSI-189 interesuje biohakerów oraz osoby próbujące odbudować funkcjonowanie psychiczne po długim stresie, alkoholu, narkotykach, innych substancjach psychoaktywnych albo ciężkim przeciążeniu organizmu. W środowisku sportowym pojawia się również po okresach stosowania mocno obciążających środków dopingujących.

Status prawny w Polsce

NSI-189 znajduje się w polskim wykazie nowych substancji psychoaktywnych. Nieautoryzowane posiadanie jest nielegalne.

Co to jest?

Semax to peptyd donosowy używany głównie z myślą o koncentracji, uczeniu się, pamięci, zmęczeniu psychicznym i ochronie neuronów.

Jak może działać?

Jednym z najważniejszych mechanizmów jest wpływ na BDNF. BDNF można nazwać „nawozem dla mózgu”, ponieważ pomaga neuronom przeżyć, tworzyć nowe połączenia i lepiej przystosowywać się do obciążenia.

Dane u ludzi

W badaniu obejmującym około 110 pacjentów po udarze stosowano Semax w dwóch 10-dniowych cyklach i obserwowano m.in. zmiany BDNF oraz szybszą poprawę części funkcji neurologicznych. W badaniach fMRI po pojedynczej dawce donosowej obserwowano zmiany aktywności sieci mózgowych już około 5–20 minut po podaniu.

Forma podania

Najlepiej przebadana i oficjalnie stosowana forma to krople donosowe. Oryginalny rosyjski Semax występował historycznie w stężeniach 0,1% i 1%. Na rynku research popularne są również aerozole donosowe.

Dawkowanie – praktyka użytkowników

Biohacking to praktyczne eksperymentowanie ze snem, dietą, treningiem, suplementami, lekami lub peptydami w celu poprawy działania organizmu i mózgu. Biohaker to osoba, która takie rozwiązania testuje i obserwuje ich efekt. W biohackingu najczęściej spotyka się około 200–600 µg dziennie, bardzo często około 400–600 µg i szczególnie około 500–600 µg. Na forach pojawiają się również mocniejsze schematy około 1–2 mg dziennie.

Jak długo?

Oficjalne rosyjskie schematy często obejmują około 10 dni. Użytkownicy biohakerscy bardzo często stosują około 2–4 tygodni, a następnie robią przerwę.

Połączenie z Selankiem

Semax + Selank to jedno z najbardziej klasycznych połączeń nootropowych. Najprościej: Semax dodaje ostrości, Selank uspokaja nadmiar napięcia.

Biohacking i duże obciążenie układu nerwowego

Semax jest używany do nauki, pracy, programowania i innych zadań wymagających długiego skupienia. Pojawia się również jako element wsparcia po okresach bardzo dużego obciążenia mózgu, np. po alkoholu, narkotykach, innych toksycznych substancjach albo mocno obciążających środkach dopingujących.

Status

Semax jest zarejestrowanym lekiem w Rosji. Rosyjska forma to krople donosowe. W Polsce nie jest zarejestrowanym standardowym produktem leczniczym. W 2026 r. eksperci doradzający Amerykańskiej Agencji ds. Żywności i Leków (FDA) zagłosowali 8–5–1 za możliwością przygotowywania Semaxu przez amerykańskie apteki recepturowe. Ostateczna decyzja FDA pozostaje oczekiwana.

Co to jest?

P21/P021 to mały eksperymentalny peptyd inspirowany fragmentem CNTF. Został zaprojektowany tak, żeby był stabilniejszy, bardziej lipofilny i mógł docierać do mózgu. Najbardziej interesuje osoby szukające poprawy pamięci, uczenia się, koncentracji i długofalowej przebudowy mózgu.

Jak działa – prosto

P21 zwiększa sygnały związane z BDNF, czyli „nawozem dla mózgu”, a jednocześnie zmniejsza działanie LIF, który można potraktować jak część hamulca ograniczającego dojrzewanie nowych neuronów. Najprościej: P21 jednocześnie zdejmuje hamulec i dodaje mózgowi materiału do wzrostu.

Synapsy i nowe neurony

W badaniach P21 zwiększał markery związane z neurogenezą, czyli tworzeniem nowych neuronów, oraz białka synaptyczne odpowiadające za połączenia i komunikację pomiędzy komórkami nerwowymi.

Badania na starych zwierzętach

U starych szczurów obserwowano poprawę neurogenezy, BDNF i uczenia się. W modelach choroby Alzheimera poprawiała się pamięć długotrwała, neurogeneza i liczba połączeń synaptycznych, a część zmian związanych z białkiem tau przesuwała się w korzystnym kierunku.

Stabilność i droga doustna

P21 był projektowany jako peptyd odporniejszy na rozkład. W sztucznym soku żołądkowym zachowywał ponad 95% stabilności po około 30 minutach, a w sztucznym środowisku jelitowym około 100% po 2 godzinach. W badaniach zwierzęcych wykazywał działanie także po podaniu doustnym.

Co opisują użytkownicy?

Najczęściej przewijają się relacje o większej klarowności, łatwiejszym czytaniu i zapamiętywaniu, mniejszej mgle mózgowej, lepszej pamięci i spokojniejszym nastroju.

Drogi podania w praktyce

W badaniach zwierzęcych działała droga doustna. W środowisku research użytkownicy spotykają również podanie donosowe i podskórne.

Jak długo?

P21 nie pasuje logicznie do krótkiego, kilkudniowego „boostera”. Jego zainteresowanie wynika z neurogenezy, BDNF i przebudowy połączeń, czyli procesów wymagających czasu. Dlatego biohakerzy traktują go raczej jako substancję długofalową. Nie ma ustalonego klinicznego dawkowania u ludzi, więc nie należy udawać, że istnieje jeden oficjalny idealny cykl.

Jakość produktu

W przypadku P21 szczególnie ważna jest jakość produktu, ponieważ preparaty sprzedawane na rynku research mogą różnić się strukturą i czystością. Weryfikacja tożsamości związku ma tutaj wyjątkowo duże znaczenie.

Status

P21 pozostaje substancją eksperymentalną bez zatwierdzonego zastosowania klinicznego u ludzi.

Co to jest?

Mexidol to etylometylohydroksypirydyny bursztynian, czyli emoksypina połączona z bursztynianem. Jest pełnoprawnym lekiem neurologicznym używanym przede wszystkim w Rosji i innych krajach postsowieckich.

Jak działa – prosto

Działa antyoksydacyjnie, czyli pomaga chronić komórki przed czymś w rodzaju biologicznego „rdzewienia”. Bursztynian może wspierać mitochondria i produkcję energii. Mexidol wpływa też na układ GABA, co pomaga wyjaśnić jego działanie przeciwlękowe i wyciszające.

Co może dawać?

Mniejsze napięcie i lęk, lepszą odporność na stres, mniej mgły mózgowej, poprawę części funkcji poznawczych i mniejsze zmęczenie. Jest też używany jako środek neuroprotekcyjny po przeciążeniu układu nerwowego.

Badania kliniczne

W badaniu MEMO obejmującym 318 osób z przewlekłymi zaburzeniami krążenia mózgowego obserwowano poprawę części funkcji poznawczych, lęku i codziennego funkcjonowania. W badaniu MIR obejmującym około 304 osoby oceniano go również w ostrym udarze.

Alkohol

To jedna z najbardziej praktycznych cech Mexidolu. Jest stosowany klinicznie w zespole odstawienia alkoholu i ma dane dotyczące szybszego zmniejszania części objawów lękowych i neurologicznych.

Dawkowanie medyczne

W rosyjskiej praktyce medycznej często spotyka się 125–250 mg trzy razy dziennie, czyli około 375–750 mg na dobę, przez około 2–8 tygodni zależnie od wskazania. Przy zespole odstawienia alkoholu okres bywa krótszy, np. około 5–7 dni.

Dawkowanie biohakerskie

W środowisku biohakerskim bardzo często spotyka się znacznie mniejsze ilości około 125–250 mg dziennie. Użytkownicy czasem opisują, że oryginalny farmaceutyczny Mexidol działa wyraźniej niż niesprecyzowany proszek sprzedawany jako emoksypina.

Biohacking i duże obciążenie organizmu

Biohacking to praktyczne eksperymentowanie ze snem, dietą, treningiem, suplementami, lekami lub peptydami w celu poprawy działania organizmu i mózgu. Biohaker to osoba, która takie rozwiązania testuje i obserwuje ich efekt. Mexidol jest używany przy stresie, mgle mózgowej, przemęczeniu oraz jako element powrotu do normalnego funkcjonowania po alkoholu, innych substancjach psychoaktywnych, bardzo ciężkich okresach treningowych albo mocno obciążających środkach dopingujących.

Interakcje

Według rosyjskiej dokumentacji Mexidol może nasilać działanie części benzodiazepin, innych leków przeciwlękowych, przeciwdepresyjnych, przeciwpadaczkowych oraz leków stosowanych w chorobie Parkinsona.

Tolerancja

Mexidol jest zwykle dobrze tolerowany. W rosyjskiej dokumentacji część wymienianych działań niepożądanych ma kategorię bardzo rzadkich.

Status

Mexidol jest pełnoprawnym lekiem w Rosji. Nie jest standardowym zarejestrowanym lekiem aptecznym w Polsce i nie jest zatwierdzony przez Amerykańską Agencję ds. Żywności i Leków (FDA).

Co to jest?

Noopept, czyli omberacetam, jest małą syntetyczną cząsteczką o działaniu nootropowym. Nie jest klasycznym racetamem, mimo że często pojawia się obok racetamów w środowisku nootropowym.

Co może dawać?

Najczęściej interesujące efekty to pamięć, koncentracja, klarowność myślenia i wsparcie mechanizmów ochronnych mózgu.

Dane u ludzi

W małym badaniu 53 osób po urazach mózgu albo z problemami naczyniowymi stosowano około 20 mg dziennie – najczęściej 10 mg rano i 10 mg później – przez 56 dni. Porównaniem był piracetam; badanie nie miało klasycznej grupy placebo.

BDNF i NGF

Noopept wpływa na sygnały związane z BDNF i NGF. To białka wspierające przeżycie, rozwój i połączenia komórek nerwowych.

Oficjalny rosyjski schemat

Oryginalne tabletki mają 10 mg. Typowy schemat to 20 mg dziennie, a w razie potrzeby zwiększenie do 30 mg. Kurs leczenia trwa zwykle około 1,5–3 miesięcy i może być powtórzony po około miesiącu przerwy.

Drogi podania w biohackingu

Biohacking to praktyczne eksperymentowanie ze snem, dietą, treningiem, suplementami, lekami lub peptydami w celu poprawy działania organizmu i mózgu. Biohaker to osoba, która takie rozwiązania testuje i obserwuje ich efekt. Najczęściej doustnie. W środowisku research spotyka się też podanie pod język i donosowo.

Alkohol i pamięć

W badaniach zwierzęcych po bardzo długiej ekspozycji na alkohol Noopept poprawiał część zaburzeń pamięci roboczej po odstawieniu. Dlatego interesuje osoby szukające wsparcia funkcji poznawczych po okresach silnego obciążenia mózgu.

Noopept + Alpha-GPC

Popularne połączenie użytkowników to około 10–20 mg Noopeptu + 150–300 mg Alpha-GPC. Alpha-GPC jest opcjonalne; zbyt duża ilość choliny może pogarszać samopoczucie.

Status

Noopept jest zarejestrowanym lekiem w Rosji. W Polsce nie funkcjonuje jako standardowy lek apteczny.

Co to jest?

Selank to krótki peptyd oparty na fragmencie tuftsin. Został opracowany przede wszystkim jako środek przeciwlękowy i wyciszający, ale bez typowego silnego otępienia.

Co może dawać?

Najczęściej oczekiwane efekty to mniejsze napięcie, spokojniejsze myśli, mniejszy lęk, mniej nadmiernego analizowania i łatwiejsze funkcjonowanie społeczne, przy zachowaniu sprawnej głowy.

Dane u ludzi

W rosyjskich badaniach porównywano Selank m.in. z medazepamem i fenazepamem. Obserwowano działanie przeciwlękowe przy zachowaniu sprawności psychicznej. W części badań korzyść była nadal widoczna około tydzień po zakończeniu podawania.

GABA – prosto

Jednym z mechanizmów jest wpływ na układ GABA. GABA można potraktować jak naturalny „hamulec” mózgu, który pomaga ograniczać nadmierne pobudzenie i napięcie.

Jak szybko?

W części badań działanie było odczuwalne już po około 30–40 minutach od podania donosowego.

Forma podania

Oryginalny rosyjski Selank występuje jako krople donosowe 0,15%, a nie jako spray. Na rynku research bardzo popularne są również aerozole donosowe.

Dawkowanie

W oficjalnych badaniach rosyjskich spotyka się około 2,7 mg dziennie donosowo przez około 14 dni. W praktyce biohakerskiej częściej powtarzają się znacznie mniejsze ilości około 250–1000 µg dziennie. Oficjalne schematy dopuszczały powtarzanie cyklu po około 1–3 tygodniach.

Biohacking

Biohacking to praktyczne eksperymentowanie ze snem, dietą, treningiem, suplementami, lekami lub peptydami w celu poprawy działania organizmu i mózgu. Biohaker to osoba, która takie rozwiązania testuje i obserwuje ich efekt. Biohakerzy używają Selanku przy stresie, napięciu społecznym, overthinkingu i wtedy, gdy chcą się wyciszyć bez senności. Pojawia się także po okresach dużego obciążenia organizmu – alkoholu, narkotykach, innych substancjach psychoaktywnych albo mocno obciążających środkach dopingujących – głównie z myślą o napięciu, drażliwości i śnie.

Alkohol i opioidy

W badaniach przedklinicznych Selank zmniejszał część objawów związanych z alkoholem i opioidami. W modelu morfiny redukcja części objawów odstawienia wynosiła około 40%. To jeden z ciekawszych dodatkowych kierunków tej substancji.

Tolerancja

Selank w badaniach był zwykle bardzo dobrze tolerowany i nie ma charakterystycznego, często występującego działania niepożądanego, które warto szczególnie wyróżniać.

Status

Selank jest zarejestrowanym lekiem w Rosji. W Polsce nie funkcjonuje jako standardowy zarejestrowany lek.

Co to jest?

Mexidol to etylometylohydroksypirydyny bursztynian, czyli emoksypina połączona z bursztynianem. Jest pełnoprawnym lekiem neurologicznym używanym przede wszystkim w Rosji i innych krajach postsowieckich.

Jak działa – prosto

Działa antyoksydacyjnie, czyli pomaga chronić komórki przed czymś w rodzaju biologicznego „rdzewienia”. Bursztynian może wspierać mitochondria i produkcję energii. Mexidol wpływa też na układ GABA, co pomaga wyjaśnić jego działanie przeciwlękowe i wyciszające.

Co może dawać?

Mniejsze napięcie i lęk, lepszą odporność na stres, mniej mgły mózgowej, poprawę części funkcji poznawczych i mniejsze zmęczenie. Jest też używany jako środek neuroprotekcyjny po przeciążeniu układu nerwowego.

Badania kliniczne

W badaniu MEMO obejmującym 318 osób z przewlekłymi zaburzeniami krążenia mózgowego obserwowano poprawę części funkcji poznawczych, lęku i codziennego funkcjonowania. W badaniu MIR obejmującym około 304 osoby oceniano go również w ostrym udarze.

Alkohol

To jedna z najbardziej praktycznych cech Mexidolu. Jest stosowany klinicznie w zespole odstawienia alkoholu i ma dane dotyczące szybszego zmniejszania części objawów lękowych i neurologicznych.

Dawkowanie medyczne

W rosyjskiej praktyce medycznej często spotyka się 125–250 mg trzy razy dziennie, czyli około 375–750 mg na dobę, przez około 2–8 tygodni zależnie od wskazania. Przy zespole odstawienia alkoholu okres bywa krótszy, np. około 5–7 dni.

Dawkowanie biohakerskie

W środowisku biohakerskim bardzo często spotyka się znacznie mniejsze ilości około 125–250 mg dziennie. Użytkownicy czasem opisują, że oryginalny farmaceutyczny Mexidol działa wyraźniej niż niesprecyzowany proszek sprzedawany jako emoksypina.

Biohacking i duże obciążenie organizmu

Biohacking to praktyczne eksperymentowanie ze snem, dietą, treningiem, suplementami, lekami lub peptydami w celu poprawy działania organizmu i mózgu. Biohaker to osoba, która takie rozwiązania testuje i obserwuje ich efekt. Mexidol jest używany przy stresie, mgle mózgowej, przemęczeniu oraz jako element powrotu do normalnego funkcjonowania po alkoholu, innych substancjach psychoaktywnych, bardzo ciężkich okresach treningowych albo mocno obciążających środkach dopingujących.

Interakcje

Według rosyjskiej dokumentacji Mexidol może nasilać działanie części benzodiazepin, innych leków przeciwlękowych, przeciwdepresyjnych, przeciwpadaczkowych oraz leków stosowanych w chorobie Parkinsona.

Tolerancja

Mexidol jest zwykle dobrze tolerowany. W rosyjskiej dokumentacji część wymienianych działań niepożądanych ma kategorię bardzo rzadkich.

Status

Mexidol jest pełnoprawnym lekiem w Rosji. Nie jest standardowym zarejestrowanym lekiem aptecznym w Polsce i nie jest zatwierdzony przez Amerykańską Agencję ds. Żywności i Leków (FDA).

Co to jest?

Aniracetam to racetam o profilu pamięciowym, poznawczym i u części osób przeciwlękowym. Użytkownicy często opisują większą płynność myślenia i wypowiedzi oraz łatwiejsze funkcjonowanie społeczne.

Co może dawać?

Lepszą pamięć i uczenie się, łatwiejsze dobieranie słów, bardziej płynną rozmowę, większą koncentrację oraz u części osób mniejsze napięcie i lęk społeczny.

Jak działa?

Jednym z najważniejszych mechanizmów jest wpływ na receptory AMPA. Można je potraktować jako część systemu, który pomaga neuronom szybko przekazywać informacje potrzebne do uczenia się i pamięci.

Dane u ludzi

Starsze badania dotyczące problemów poznawczych u dorosłych i osób starszych często używały około 1500 mg dziennie.

Dawkowanie – praktyka użytkowników

Biohacking to praktyczne eksperymentowanie ze snem, dietą, treningiem, suplementami, lekami lub peptydami w celu poprawy działania organizmu i mózgu. Biohaker to osoba, która takie rozwiązania testuje i obserwuje ich efekt. W biohackingu bardzo często spotyka się około 500–750 mg jednorazowo albo około 750 mg 1–2 razy dziennie. Zakres około 750–1500 mg dziennie częściowo pokrywa się ze starszymi dawkami klinicznymi.

Biohacking

Aniracetam jest używany do nauki, pracy, prezentacji, swobodniejszego mówienia i sytuacji społecznych. Szczególnie interesuje osoby, które chcą poprawić sprawność umysłową bez bardzo pobudzającego profilu.

Cholina

Często łączy się go z Alpha-GPC albo CDP-choliną. Alpha-GPC w praktyce użytkowników to zwykle około 150–300 mg. Dodatkowa cholina nie jest obowiązkowa; zbyt duża ilość może powodować ból głowy, mgłę mózgową albo gorsze samopoczucie.

Phenylpiracetam + Aniracetam + Alpha-GPC

Popularny stack: około 50–100 mg Phenylpiracetamu + 500–750 mg Aniracetamu + 150–300 mg Alpha-GPC. Phenylpiracetam odpowiada głównie za energię i fokus, Aniracetam za płynność myślenia i bardziej spokojny profil, a Alpha-GPC za wsparcie układu cholinergicznego.

Status

Aniracetam nie funkcjonuje obecnie jako typowy lek apteczny w Polsce.

Co to jest?

Sertralina jest lekiem z grupy SSRI. Najprościej: zwiększa dostępność serotoniny, ponieważ serotonina pozostaje dłużej pomiędzy neuronami. Jest stosowana m.in. w depresji, OCD, napadach paniki, PTSD, lęku społecznym i PMDD.

Kiedy zaczyna działać?

Pierwsze zmiany mogą pojawić się po około 1–2 tygodniach. Pełniejszy efekt zwykle ocenia się po około 4–8 tygodniach.

Jak długo działa?

Okres półtrwania wynosi około 26 godzin, dlatego sertralinę zwykle przyjmuje się raz dziennie.

Dawkowanie

Przy depresji i OCD typowa dawka początkowa to 50 mg dziennie. Przy PTSD, napadach paniki i lęku społecznym często zaczyna się od 25 mg przez pierwszy tydzień, a następnie przechodzi na 50 mg. Maksymalna dawka to zwykle 200 mg dziennie.

Najczęstsze działania niepożądane

W badaniach rejestracyjnych nudności występowały u około 26% osób, biegunka albo luźny stolec u około 20%, bezsenność u około 20%, senność u około 11%, a zmęczenie u około 12%.

Seksualność

To jeden z najważniejszych praktycznych minusów sertraliny. W oficjalnych danych zaburzenia wytrysku występowały u około 8%, a spadek libido u około 7%. Badania aktywnie pytające o seksualność wykrywały problemy znacznie częściej – w jednym z nich około 63% mężczyzn i 41% kobiet.

Sertralina + Bupropion

To znane połączenie kliniczne, gdy sertralina dobrze działa na lęk, napięcie lub natrętne myśli, ale pozostaje mała energia, apatia albo pojawiają się problemy seksualne. Bupropion działa głównie na dopaminę i noradrenalinę, dlatego profile obu leków mogą się uzupełniać.

Odstawianie

Po dłuższym stosowaniu sertralinę zwykle zmniejsza się stopniowo. Nagłe odstawienie może powodować zawroty głowy, niepokój, nietypowe odczucia neurologiczne i pogorszenie samopoczucia.

Status

Sertralina jest pełnoprawnym lekiem na receptę w Polsce. Amerykańska Agencja ds. Żywności i Leków (FDA) zatwierdziła ją w 1991 r.

Co to jest?

Tadalafil jest lekiem hamującym PDE5. Rozszerza naczynia i poprawia przepływ krwi. Najbardziej znane zastosowanie to zaburzenia erekcji, ale ma też zastosowanie przy objawach powiększonej prostaty i nadciśnieniu płucnym.

Potencja

Tadalafil poprawia napływ krwi do prącia w odpowiedzi na pobudzenie seksualne, dzięki czemu ułatwia uzyskanie i utrzymanie erekcji.

Jak długo działa?

Okres półtrwania wynosi około 17,5 godziny. Dlatego po pojedynczej dawce okno działania może sięgać około 36 godzin.

Dawkowanie

W zaburzeniach erekcji stosuje się zwykle 10–20 mg doraźnie albo około 2,5–5 mg codziennie. Przy objawach łagodnego rozrostu prostaty standardem jest około 5 mg dziennie. W nadciśnieniu płucnym używa się medycznie około 40 mg dziennie.

Krążenie i śródbłonek

Śródbłonek to bardzo cienka warstwa komórek wyściełająca wnętrze naczyń krwionośnych. Nie jest tylko „tapetą” naczynia — pomaga sterować jego rozszerzaniem, przepływem krwi, ciśnieniem, stanem zapalnym i krzepnięciem. Zdrowy śródbłonek wytwarza m.in. tlenek azotu (NO), który pomaga naczyniom się rozluźniać. Pogorszenie pracy śródbłonka jest jednym z wczesnych etapów rozwoju miażdżycy i może pojawiać się jeszcze zanim w naczyniach widać duże zmiany strukturalne.

Tadalafil wzmacnia i przedłuża sygnał NO–cGMP przez hamowanie PDE5, dzięki czemu naczynia łatwiej się rozluźniają. W kilku badaniach codzienne 5 mg poprawiało pomiary funkcji śródbłonka u mężczyzn z zaburzeniami erekcji lub objawami prostaty. W badaniu z 2026 r. u 306 mężczyzn obserwowano również korzystne, zależne od dawki zmiany markerów związanych ze śródbłonkiem po 12 tygodniach stosowania 2,5 lub 5 mg dziennie. Nie wszystkie badania wykazały jednak wyraźną przewagę nad placebo, dlatego najlepiej traktować to jako interesujący i prawdopodobny efekt naczyniowy, a nie jako udowodnioną ochronę przed zawałem lub udarem.

Trening i bodybuilding

W środowisku fitness tadalafil jest popularny ze względu na mocniejsze ukrwienie mięśni, większą pompę, bardziej widoczne żyły i lepsze „czucie” mięśnia podczas treningu.

Mózg

W małym badaniu około 5 mg dziennie przez 8 tygodni zwiększało przepływ krwi w części obszarów mózgu. Dlatego temat interesuje także biohakerów, szczególnie pod kątem perfuzji mózgowej.

Czy trzeba robić przerwy?

Przy medycznym stosowaniu codziennym tadalafil może być używany długoterminowo. Nie ma typowej potrzeby robienia cykli tylko po to, żeby „odnowić” działanie.

Najczęstsze działania niepożądane

Ból głowy, zatkany nos, niestrawność oraz ból pleców lub mięśni.

Najważniejsza interakcja

Nie wolno łączyć tadalafilu z azotanami, np. nitrogliceryną, ani z „poppersami”, ponieważ ciśnienie może spaść niebezpiecznie nisko.

Status

Tadalafil jest pełnoprawnym lekiem na receptę w Polsce.

Co to jest?

Tadalafil jest lekiem hamującym PDE5. Rozszerza naczynia i poprawia przepływ krwi. Najbardziej znane zastosowanie to zaburzenia erekcji, ale ma też zastosowanie przy objawach powiększonej prostaty i nadciśnieniu płucnym.

Potencja

Tadalafil poprawia napływ krwi do prącia w odpowiedzi na pobudzenie seksualne, dzięki czemu ułatwia uzyskanie i utrzymanie erekcji.

Jak długo działa?

Okres półtrwania wynosi około 17,5 godziny. Dlatego po pojedynczej dawce okno działania może sięgać około 36 godzin.

Dawkowanie

W zaburzeniach erekcji stosuje się zwykle 10–20 mg doraźnie albo około 2,5–5 mg codziennie. Przy objawach łagodnego rozrostu prostaty standardem jest około 5 mg dziennie. W nadciśnieniu płucnym używa się medycznie około 40 mg dziennie.

Krążenie i śródbłonek

Śródbłonek to bardzo cienka warstwa komórek wyściełająca wnętrze naczyń krwionośnych. Nie jest tylko „tapetą” naczynia — pomaga sterować jego rozszerzaniem, przepływem krwi, ciśnieniem, stanem zapalnym i krzepnięciem. Zdrowy śródbłonek wytwarza m.in. tlenek azotu (NO), który pomaga naczyniom się rozluźniać. Pogorszenie pracy śródbłonka jest jednym z wczesnych etapów rozwoju miażdżycy i może pojawiać się jeszcze zanim w naczyniach widać duże zmiany strukturalne.

Tadalafil wzmacnia i przedłuża sygnał NO–cGMP przez hamowanie PDE5, dzięki czemu naczynia łatwiej się rozluźniają. W kilku badaniach codzienne 5 mg poprawiało pomiary funkcji śródbłonka u mężczyzn z zaburzeniami erekcji lub objawami prostaty. W badaniu z 2026 r. u 306 mężczyzn obserwowano również korzystne, zależne od dawki zmiany markerów związanych ze śródbłonkiem po 12 tygodniach stosowania 2,5 lub 5 mg dziennie. Nie wszystkie badania wykazały jednak wyraźną przewagę nad placebo, dlatego najlepiej traktować to jako interesujący i prawdopodobny efekt naczyniowy, a nie jako udowodnioną ochronę przed zawałem lub udarem.

Trening i bodybuilding

W środowisku fitness tadalafil jest popularny ze względu na mocniejsze ukrwienie mięśni, większą pompę, bardziej widoczne żyły i lepsze „czucie” mięśnia podczas treningu.

Mózg

W małym badaniu około 5 mg dziennie przez 8 tygodni zwiększało przepływ krwi w części obszarów mózgu. Dlatego temat interesuje także biohakerów, szczególnie pod kątem perfuzji mózgowej.

Czy trzeba robić przerwy?

Przy medycznym stosowaniu codziennym tadalafil może być używany długoterminowo. Nie ma typowej potrzeby robienia cykli tylko po to, żeby „odnowić” działanie.

Najczęstsze działania niepożądane

Ból głowy, zatkany nos, niestrawność oraz ból pleców lub mięśni.

Najważniejsza interakcja

Nie wolno łączyć tadalafilu z azotanami, np. nitrogliceryną, ani z „poppersami”, ponieważ ciśnienie może spaść niebezpiecznie nisko.

Status

Tadalafil jest pełnoprawnym lekiem na receptę w Polsce.

Co to jest?

Sertralina jest lekiem z grupy SSRI. Najprościej: zwiększa dostępność serotoniny, ponieważ serotonina pozostaje dłużej pomiędzy neuronami. Jest stosowana m.in. w depresji, OCD, napadach paniki, PTSD, lęku społecznym i PMDD.

Kiedy zaczyna działać?

Pierwsze zmiany mogą pojawić się po około 1–2 tygodniach. Pełniejszy efekt zwykle ocenia się po około 4–8 tygodniach.

Jak długo działa?

Okres półtrwania wynosi około 26 godzin, dlatego sertralinę zwykle przyjmuje się raz dziennie.

Dawkowanie

Przy depresji i OCD typowa dawka początkowa to 50 mg dziennie. Przy PTSD, napadach paniki i lęku społecznym często zaczyna się od 25 mg przez pierwszy tydzień, a następnie przechodzi na 50 mg. Maksymalna dawka to zwykle 200 mg dziennie.

Najczęstsze działania niepożądane

W badaniach rejestracyjnych nudności występowały u około 26% osób, biegunka albo luźny stolec u około 20%, bezsenność u około 20%, senność u około 11%, a zmęczenie u około 12%.

Seksualność

To jeden z najważniejszych praktycznych minusów sertraliny. W oficjalnych danych zaburzenia wytrysku występowały u około 8%, a spadek libido u około 7%. Badania aktywnie pytające o seksualność wykrywały problemy znacznie częściej – w jednym z nich około 63% mężczyzn i 41% kobiet.

Sertralina + Bupropion

To znane połączenie kliniczne, gdy sertralina dobrze działa na lęk, napięcie lub natrętne myśli, ale pozostaje mała energia, apatia albo pojawiają się problemy seksualne. Bupropion działa głównie na dopaminę i noradrenalinę, dlatego profile obu leków mogą się uzupełniać.

Odstawianie

Po dłuższym stosowaniu sertralinę zwykle zmniejsza się stopniowo. Nagłe odstawienie może powodować zawroty głowy, niepokój, nietypowe odczucia neurologiczne i pogorszenie samopoczucia.

Status

Sertralina jest pełnoprawnym lekiem na receptę w Polsce. Amerykańska Agencja ds. Żywności i Leków (FDA) zatwierdziła ją w 1991 r.

Co to jest?

Bupropion jest lekiem przeciwdepresyjnym zwiększającym działanie dopaminy i noradrenaliny. Najbardziej interesuje osoby, u których dominują apatia, brak energii, brak motywacji, małe zainteresowanie codziennymi rzeczami i problemy z koncentracją.

Energia, motywacja i koncentracja

W przeciwieństwie do typowych SSRI bupropion ma bardziej aktywizujący profil. Może zwiększać energię psychiczną, napęd do działania, motywację i koncentrację. W badaniach dotyczących ADHD meta-analizy wykazały korzyść w porównaniu z placebo.

Seksualność

Bupropion znacznie rzadziej niż sertralina powoduje zaburzenia seksualne. W jednym badaniu problemy seksualne dotyczyły około 15% mężczyzn przy bupropionie wobec około 63% przy sertralinie.

Sertralina + Bupropion

To często spotykane kliniczne połączenie: sertralina odpowiada głównie za lęk, napięcie i natrętne myśli, a bupropion może dodać energii, motywacji i ograniczyć część problemów seksualnych.

Rzucanie palenia

Bupropion pod nazwą Zyban jest pełnoprawnym lekiem pomagającym w rzucaniu palenia. Typowy schemat to 150 mg rano przez pierwsze 3 dni, a następnie 150 mg rano + 150 mg po południu.

Uzależnienie od metamfetaminy

W badaniu połączenia bupropionu z naltreksonem u osób z zaburzeniem używania metamfetaminy odpowiedź terapeutyczna wynosiła około 13,6% wobec około 2,5% w placebo.

Masa ciała

Bupropion zwykle jest neutralny dla masy ciała albo sprzyja jej spadkowi. W metaanalizach średnia dodatkowa redukcja masy wynosiła około 3,7 kg.

Dawkowanie XL/XR

W postaci o przedłużonym uwalnianiu często zaczyna się od 150 mg rano. Jeśli po około 4 tygodniach efekt jest niewystarczający, dawkę można zwiększyć do 300 mg dziennie. Tabletkę należy połykać w całości.

Jak długo?

W leczeniu depresji po uzyskaniu poprawy lek zwykle stosuje się dalej co najmniej kilka miesięcy, często minimum około 6 miesięcy.

Najważniejsze działania niepożądane

Bezsenność, pobudzenie, suchość w ustach i możliwy wzrost ciśnienia. Ryzyko drgawek rośnie wraz z dawką. Szczególnie ważne przeciwwskazania to padaczka, zaburzenia odżywiania oraz nagłe odstawianie alkoholu lub benzodiazepin.

Status

Bupropion jest pełnoprawnym lekiem na receptę w Polsce.